Топ-100
Poprzednia

ⓘ Stefan Kisielewski



Stefan Kisielewski
                                     

ⓘ Stefan Kisielewski

Stefan Kisielewski, pseudonimy literackie Kisiel, Teodor Klon, Tomasz Staliński, Julia Hołyńska i muzyczny Jerzy Mrugacz – polski prozaik, publicysta, kompozytor, krytyk muzyczny, pedagog, poseł na Sejm PRL II i III kadencji z ramienia Znaku, członek założyciel Unii Polityki Realnej.

Od 1990 przyznawana jest Nagroda Kisiela. W 2015 została powołana Fundacja im. Stefana Kisielewskiego.

                                     

1.1. Życiorys Okres przedwojenny

Syn Zygmunta Kisielewskiego i Salomei z domu Szapiro ciotki Hanki Sawickiej, bratanek Jana Augusta Kisielewskiego, satyryka i współzałożyciela kabaretu "Zielony Balonik”. W latach 1929–1931 studiował polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, a także od 1927 roku w Konserwatorium Warszawskim obecnie Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina, gdzie w latach 1934–1937 uzyskał dyplomy z teorii muzyki 1934, kompozycji w klasie Kazimierza Sikorskiego 1937 i fortepianu w klasie Jerzego Lefelda 1937. W latach 1938–1939 przebywał w Paryżu, gdzie chciał studiować kompozycję pod kierunkiem Nadii Boulanger, lecz udało mu się uczestniczyć tylko w jednej lekcji.

W okresie międzywojennym rozpoczął działalność jako kompozytor, krytyk oraz literat; w 1932 roku opublikował pierwsze recenzje muzyczne w dwutygodniku "Echo Tygodnia”. W latach 1935–1937 był sekretarzem redakcji "Muzyki Polskiej”, od 1935 roku publicystą i recenzentem muzycznych pism: "Pion”, "Bunt Młodych”, "Polityka” oraz "Zet”. Po powrocie z Paryża w kwietniu 1939 r. objął stanowisko kierownika muzycznego Rozgłośni "Warszawa II”.

                                     

1.2. Życiorys II wojna światowa

Po wybuchu wojny brał udział w kampanii wrześniowej, będąc żołnierzem 85. Pułku Piechoty 19 Dywizji Piechoty w Nowowilejce. Po rozformowaniu wrócił pieszo do Warszawy, gdzie spędził okupację. Dawał prywatne lekcje fortepianu, pracował jako akompaniator w szkole gimnastycznej Stefana Szelestowskiego i w kawiarni "Rio Rita” na Krakowskim Przedmieściu oraz pracownik Wydziału Delegatury Rządu na Kraj. W 1942 r. ożenił się z Lidią Hintz. W 1943 r. urodził im się pierwszy syn, Wacław. Podczas powstania warszawskiego pracował w radiu. Ranny trzeciego dnia powstania został wywieziony z transportem ludności cywilnej. Z transportu zbiegł w Skierniewicach, gdzie spędził resztę wojny. Podczas powstania stracił większość dorobku kompozytorskiego.

                                     

1.3. Życiorys Po wojnie

Po wojnie osiedlił się w Krakowie, zamieszkał z rodziną w słynnym Domu Literatów przy ul. Krupniczej 22. W 1945 roku założył pismo "Ruch Muzyczny”, którego był redaktorem naczelnym do 1948 roku. Po zlikwidowaniu pisma z przyczyn politycznych, następnie reaktywowaniu, był w latach 1957–1959 członkiem zespołu redakcyjnego. W latach 1945–1949 wykładał przedmioty teoretyczne w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej obecnie Akademia Muzyczna w Krakowie. Usunięty z uczelni przez władze komunistyczne w 1949 roku uczył prywatnie kompozycji do jego uczniów należał m.in. Adam Walaciński. Równocześnie zajmował się pracą kompozytorską, literacką oraz dziennikarską.

W latach 1945–1989 był publicystą, felietonistą "Tygodnika Powszechnego” w cyklach Głową w ściany, Bez dogmatu, Pod włos, Łopatą do głowy, Gwoździe w mózgu i Wołanie na puszczy. Używał pseudonimu "Kisiel”. W latach 1950–1953 był redaktorem "Przewodnika koncertowego” Filharmonii Krakowskiej, w latach 1955–1957 autorem radiowych Rozmów o muzyce, w latach 1956–1961 prezesem koła Związku Kompozytorów Polskich w Krakowie. W 1961 roku osiedlił się w Warszawie, zamieszkał przy Al. Szucha 16.



                                     

1.4. Życiorys Poseł na Sejm PRL

W latach 1957–1965 był posłem na Sejm PRL, razem m.in. z Tadeuszem Mazowieckim, w ramach grupy Znak. W 1957 i w 1961 roku wybrany do Sejmu PRL z listy Frontu Jedności Narodu. W 1964 roku był jednym z sygnatariuszy Listu 34. W latach 1965–1968 piastował stanowisko redaktora naczelnego wydawnictwa muzycznego "Synkopa”, w latach 1971–1974 prezesa sekcji muzycznej ZAiKS-u; czterokrotnie był członkiem zarządu głównego Związku Kompozytorów Polskich, był także członkiem Związku Literatów Polskich. W 1968 za krytykę cenzury zabroniono mu publikacji na trzy lata. 11 marca w zaułku przy ul. Kanonii został także pobity przez tzw. "nieznanych sprawców”. W grudniu 1975 roku był sygnatariuszem protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej List 59. W 1976 podpisał list 14 przeciwko represjonowaniu uczestników radomskiego czerwca. W 1984 opublikował w "Tygodniku Powszechnym” tzw. "Moje typy” "listę kanalii”, pozbawioną komentarza listę nazwisk osób, które szczególnie aktywnie zajmowały się propagandą w PRL.

Twórczość publicystyczna Kisielewskiego nacechowana była duchem pragmatyzmu i liberalizmu, a jednocześnie – biorąc pod uwagę czasy w jakich przyszło mu żyć – była wybitnie niepokorna. Mariusz Urbanek stwierdził, iż był on "najchętniej czytanym, choć najmniej słuchanym dziennikarzem PRL-u. Komuniści nie chcieli go słuchać, bo mówił, że jest ich wrogiem. W wolnej Rzeczypospolitej nie słuchali go przyjaciele, bo mówił, że się z nimi kompletnie nie zgadza”. Kisielewski znany był też ze swojego przewrotnego charakteru – kiedy Leopold Tyrmand sprawił sobie zupełnie nowy samochód, Kisiel wziął cegłę i na karoserii wydrapał mu wielkimi literami wyraz "DUPA” po tym incydencie panowie nie odzywali się do siebie przez rok.

                                     

1.5. Życiorys Po 1989 roku

W kwestiach polityczno-społecznych reprezentował poglądy konserwatywno-liberalne. Był jednym z założycieli Ruchu Polityki Realnej w 1987 oraz Unii Polityki Realnej w 1989. Sympatyzował też z Porozumieniem Centrum.

Po 1989 roku po nieporozumieniach z redakcją "Tygodnika Powszechnego”, która zaczęła cenzurować jego felietony, odmówił dalszego publikowania swoich tekstów w tym tygodniku i przeniósł się na łamy "Wprost”, gdzie zgodził się na udzielanie krótkich wywiadów, komentując aktualne wydarzenia. Równocześnie, od marca 1988 aż do 2 września 1991 nagrywał cotygodniowe felietony Kisiel prosto z Warszawy dla polonijnej audycji radiowej w rozgłośni WPNA w Chicago, których stenogramy były bieżąco przedrukowywane w lokalnym "Dzienniku Związkowym” i które w całości zostały opublikowane w Polsce w 2016. W 1990 ustanowił doroczną Nagrodę Kisiela, przyznawaną najpierw przez niego samego, a po jego śmierci przez kapitułę złożoną z jego syna Jerzego i laureatów z lat poprzednich.

W latach 1968–1980 pisał osobisty dziennik, który objął kilka brulionów. Dziennik został wydany po jego śmierci, pod nazwą Dzienniki. Jego syn Wacław był współtwórcą duetu fortepianowego Marek i Wacek, a córka, Krystyna Kisielewska-Sławińska, jest romanistką i tłumaczką. Młodszy syn, Jerzy Kisielewski, jest dziennikarzem radiowym i telewizyjnym.

Stefan Kisielewski skomponował wiele utworów muzycznych, utrzymanych w stylu XX-wiecznego neoklasycyzmu, za które był wielokrotnie nagradzany w kraju i za granicą. Był również autorem szeregu powieści, książek o muzyce m.in. Gwiazdozbioru muzycznego, a także setek felietonów i publikacji politycznych, między innymi w czasopiśmie Res Publica Nowa. Autor terminu socrealizm liturgiczny.

Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim kwatera 172-6-23.

                                     

2. Nagrody i odznaczenia

Laureat między innymi:

  • w 1991 został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Wałęsę Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski
  • nagrody Fundacji Jurzykowskiego w Nowym Jorku 1973
  • nagrody Fundacji Schmidheinystiftung w St. Gallen 1983 za całokształt twórczości
  • nagrody muzycznej Miasta Krakowa 1956
  • nagrody Związku Kompozytorów Polskich 1982
  • II nagrody na Festiwalu Muzyki Polskiej 1955 za Koncert na orkiestrę kameralną
  • nagrody publiczności im. Adolfa Bocheńskiego 1988
  • I nagrody na konkursie na pieśń Mickiewiczowską 1955 za Bakczysaraj w nocy
  • nagrody im. A. Struga w Warszawie 1979
                                     

3. Kompozycje

  • Toccata na fortepian 1944
  • Symfonia w kwadracie 1974-1978
  • Koncert na orkiestrę kameralną 1949
  • Symfonia na 15 wykonawców 1961
  • Wesołe miasteczko, balet 1968
  • Serenada wersja I na fortepian 1945
  • Symfonia nr 2 1951
  • Danse vive na fortepian 1939
  • Scherzo na fagot i fortepian 1988
  • Symfonia nr 1 1939
  • Dialogi na 14 instrumentów 1970
  • Impresja kapryśna na flet solo 1982
  • Sygnały sportowe, uwertura na wielką orkiestrę symfoniczną 1966
  • Podróż w czasie na orkiestrę smyczkową 1965
  • Suita na fortepian 1955
  • Koncert fortepianowy 1980-1991
  • Suita na flet i klarnet 1961
  • Trzy sceny burzliwe na fortepian 1983
  • Perpetuum mobile na małą orkiestrę symfoniczną 1955
  • Spotkania na pustyni dla 10 wykonawców 1969
  • Cosmos I na wielką orkiestrę symfoniczną 1970
  • Pięć pieśni do słów K.I. Gałczyńskiego na głos i fortepian 1952
  • Mała uwertura na orkiestrę kameralną 1953
  • Siedem pieśni do słów K.I. Gałczyńskiego na głos i fortepian 1952-1954
  • Mała rapsodia na klarnet i fortepian 1984
  • Bakczysaraj w nocy na głos i fortepian 1955
  • Serenada wersja II na fortepian 1974
  • Sześć preludiów i fug na fortepian 1943
  • Sonata na klarnet i fortepian 1972
  • Suita na obój i fortepian 1954
  • Capriccio rustico na fortepian 1952
  • Rapsodia wiejska na orkiestrę kameralną 1950
  • Kwartet smyczkowy 1935
  • System doktora Smoły i profesora Pierza, balet-pantomima 1962
  • Capriccio energico na skrzypce i fortepian 1956
  • Intermezzo na klarnet i fortepian 1953
  • Divertimento na flet i orkiestrę kameralną 1964
  • Moto perpetuo na fortepian 1954
  • Jadą goście jadą.
  • Zemsta
  • muzyka do filmów
  • Dziś w nocy umrze miasto 1961, reż. Jan Rybkowski
  • Kalosze szczęścia 1958, reż. Antoni Bohdziewicz
  • Jaś i Małgosia
  • muzyka do wierszy dla dzieci
  • Piosenki na głos i fortepian ze sztuki Niezwykła przygoda pana Kleksa 1968, sł. Jan Brzechwa


                                     

4.1. Publikacje Powieści

  • Sprzysiężenie 1946
  • Zanim nadejdzie śmierć 1995 – niedokończona, wydana pośmiertnie
  • Kobiety i telefon 1960 – pod pseudonimem Teodor Klon
  • Miałem tylko jedno życie 1958 – pod pseudonimem Teodor Klon
  • Zbrodnia w dzielnicy Północnej 1948
  • Przygoda w Warszawie 1982

Powieści polityczne, pierwotnie wydane w Paryżu, pod pseudonimem Tomasz Staliński:

  • Ludzie z akwarium 1976
  • Cienie w pieczarze 1971
  • Widziane z góry 1967
  • Śledztwo 1974
  • Romans zimowy 1972
  • Przygoda w Warszawie 1977
                                     

4.2. Publikacje Szkice muzyczne

  • Gwiazdozbiór muzyczny 1958
  • Z muzycznej międzyepoki 1966
  • Muzyka i mózg 1974
                                     

4.3. Publikacje Zbiory szkiców i felietonów

  • Dzienniki okresu transformacji 2016
  • Rzeczy małe 1956
  • Opowiadania i podróże 1959
  • Moje dzwony trzydziestolecia Chicago 1978
  • Lata pozłacane, lata szare Kraków 1989
  • Materii pomieszanie Londyn 1973
  • 100 razy głową w ścianę Paryż 1972
  • Polityka i sztuka 1949
  • Z literackiego lamusa 1979
  • Publicystyka przedwojenna 2001
                                     

5. Prace o Stefanie Kisielewskim

  • Kisiel, wywiady Joanny Pruszyńskiej, Warszawa 1997
  • Adam Wiatr, Stefan Kisielewski jako krytyk muzyczny, Wrocław 2006
  • Mariusz Urbanek, Kisielewscy, Warszawa 2006
  • Monika Wiszniowska, Stańczyk Polski Ludowej. Rzecz o Stefanie Kisielewskim, Katowice-Warszawa 2004
  • Mariusz Urbanek, Kisiel, Wrocław 1997
  • Magdalena Mateja, Mowa umowna. O felietonach Kisiela, Toruń 2012
  • Jerzy Waldorff, Słowo o Kisielu, Warszawa 1995
  • Iwona Hofman, Dwugłos o Peerelu, Dzienniki Stefana Kisielewskiego i Mariana Brandysa, Lublin 2000
  • Michał Ryszkiewicz., Forma ideologii – ideologia formy, o powieściach Stefana Kisielewskiego, Lublin 2003
  • Michał Szyszka, Droga klerka. Filozofia Sztuki Stefana Kisielewskiego, Kraków 2010
  • Jerzy Kisielewski, Pierwsza woda po Kisielu, Warszawa 2014.
  • Małgorzata Gąsiorowska, Kisielewski, Kraków 2011
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →