Топ-100
Poprzednia

ⓘ Bitwa pod Lipskiem



Bitwa pod Lipskiem
                                     

ⓘ Bitwa pod Lipskiem

Bitwa pod Lipskiem, znana też jako "bitwa narodów” – starcie zbrojne stoczone pod Lipskiem w dniach 16–19 października 1813 roku między wojskami francuskimi pod przywództwem Napoleona Bonaparte a wojskami koalicji antyfrancuskiej. Była to największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka, aczkolwiek bardziej symboliczną stała się bitwa pod Waterloo.

                                     

1. Historia

Napoleon starał się utrzymać swoje zdobycze w Niemczech, zwyciężając siły rosyjsko-pruskie w dwóch zaciętych bitwach pod Lützen 2 maja, oraz Budziszynem 20–21 maja. Zwycięstwa te doprowadziły do krótkiego zawieszenia broni. Sprzymierzeni podjęli działania pod wodzą Gebharda von Blüchera, księcia Karola Szwedzkiego Bernadotte i Karla Schwarzenberga. Ich taktyka polegała na unikaniu samego Napoleona, ale na starciach z jego marszałkami, co dało im zwycięstwa w potyczkach pod Grossbeeren, Kulm, Kaczawą Katzbach i Dennewitz.

Napoleon, któremu nie udało się zdobyć Berlina, wycofał się na zachód, przekraczając pod koniec września Łabę i organizując swoje siły wokół Lipska, aby chronić swoje linie i spotkać się ze sprzymierzonymi. Armia francuska została skoncentrowana na obszarze od Taucha, przez Stötteritz, gdzie ulokowano dowództwo, aż do Lindenau. Prusacy nadciągnęli z kierunku Wartenburga, Austriacy i Rosjanie od Drezna, a siły szwedzkie od północy. W sumie Francuzi mieli 190 tys. żołnierzy, zaś sprzymierzeni 360 tys. - obie strony posiadały potężną artylerię, jednak Napoleon miał 2 razy mniej armat - łącznie po obu stronach było 2200 dział.

Napoleon opracował plan mający na celu zniszczenie armii czeskiej gen. Karla Schwarzenberga. Po związaniu Austriaków i Rosjan przez 40 tys. żołnierzy Murata, na jej prawe skrzydło uderzyć miało ok. 50 tys. Marmonta i Macdonalda XI korpus, a centrum miało zaatakować 45 tys. żołnierzy Oudinota i Bertranda. Cały plan zniszczył pruski gen. Blucher, który już 15 października starł się z Marmontem.

                                     

2. Ordre de Bataille

WIELKA ARMIA Grande Armée:

  • dowódca - Napoleon I Bonaparte, cesarz Francuzów, król Włoch
  • szef sztabu - marsz. Louis-Alexandre Berthier, książę Neufchatel i Wagram

Prawe skrzydło:

  • dowódca: marsz. Joachim Murat, król Neapolu

Lewe skrzydło:

  • dowódca: marsz. Michel Ney, książę Moskwy

Gwardia Cesarska

  • I Korpus Młodej Gwardii - marsz. Nicolas Charles Oudinot, książę Reggio
  • II Korpus Młodej Gwardii - marsz. Édouard Mortier, książę Treviso
  • I Dywizja Starej Gwardii - gen. hr. Louis Friant
  • Korpus Kawalerii Gwardii - gen. hr. Étienne Marie Antoine Champion de Nansouty

Wojska liniowe:

  • III Korpus - gen. hr. Joseph Souham
  • IV Korpus - gen. hr. Henri Gatien Bertrand
  • IX Korpus - marsz. Pierre Augereau, książę Castiglione
  • VII Korpus - gen. hr. Jean-Louis-Ébénézer Reynier
  • VIII Korpus polski - marsz. książę Józef Poniatowski
  • XI Korpus - marsz. Etienne Macdonald, książę Tarentu
  • V Korpus - gen. hr. Jacques Alexandre Law de Lauriston
  • VI Korpus - marsz. Auguste Marmont, książę Raguzy
  • II Korpus - marsz. Claude Victor-Perrin, książę Belluno

Dywizje samodzielne: w tym dywizja gen. Dąbrowskiego polska

Kawaleria rezerwowa:

  • V Korpus Kawalerii - gen. Pierre Claude Pajol
  • IV Korpus Kawalerii polski - gen. François Étienne Kellermann w zastępstwie dowodził gen. Michał Sokolnicki
  • III Korpus Kawalerii - gen. Jean Toussaint Arrighi de Casanova, książę Padwy
  • II Korpus Kawalerii - gen. hr. Horace Sébastiani
  • I Korpus Kawalerii - gen. hr. Victor de Fay de Latour-Maubourg

Wojska koalicyjne austriacko-prusko-rosyjsko-szwedzkie

ARMIA CZESKA
  • dowódca - feldmarsz. książę Karl Philipp Schwarzenberg
  • szef sztabu gen. hr. Joseph Radetzky von Radetz
Wojska austriackie
  • Korpus Rezerwowy - gen. kronprinz Friedrich von Hessen-Homburg
  • I Korpus - gen. hr. Hieronymus Karl von Colloredo-Mansfeld
  • IV Korpus - gen. hr. Johann von Klenau
  • II Korpus - gen. hr. Maximilian Friedrich von Merveldt wzięty do niewoli 16 X, dowództwo przejął gen. książę Aloys Gonzaga von und zu Liechtenstein
  • III Korpus - gen. hr. Ignác Gyulay von Maros-Németh
Wojska rosyjsko-pruskie
  • dowódca- gen. książę Michaił Barclay de Tolly
  • Dywizja Kawalerii - gen. hr. Piotr Pahlen
  • Gwardia Królewska pruska
  • II Korpus pruski - gen. hr. Friedrich Kleist von Nollendorf
  • Kawaleria rezerwowa - gen. książę Dmitrij Golicyn
  • Gwardia Cesarska - gen. Aleksiej Jermołow
  • szef sztabu - gen. Iwan Dybicz
  • Korpus Kawalerii Gwardii - gen. książę Dmitrij Golicyn
  • Wojska rezerwowe - wielki książę Konstanty
  • Korpus Grenadierów - gen. Nikołaj Rajewski
  • I Korpus - gen. książę Andrej Gorczakow
  • II Korpus - gen. książę Eugeniusz Wirtemberski
  • Grupa korpusów - gen. hr. Ludwig Wittgenstein
  • Piechota rezerwowa - gen. Michaił Miłoradowicz
  • Korpus Kozaków dońskich - ataman hr. Matwiej Płatow
ARMIA ŚLĄSKA
  • Korpus Rosyjski - gen. baron Fabian Gottlieb von der Osten-Sacken
  • I Korpus pruski - gen. Johann David Ludwig von Yorck
  • dowódca - gen. Gebhard Leberecht von Blücher
  • Grupa korpusów - gen. hr. Alexandre Andrault de Langeron
  • IX Korpus rosyjski - gen. Zachar Ołsufiew
  • X Korpus rosyjski - gen. Piotr Kapcewicz
  • Awangarda - gen. Aleksander Rudczewicz
  • generał-kwatermistrz odpowiednik szefa sztabu - gen. August Neidhardt von Gneisenau
ARMIA PÓŁNOCY
  • Korpus Szwedzki - feldmarsz. hr. Curt Bogislaus von Stedingk
  • III Korpus pruski - gen. Friedrich Wilhelm Bülow von Dennewitz
  • szef sztabu - gen. baron Carl Johan Adlercreutz
  • Korpus Rosyjski - gen. baron Ferdinand von Wintzingerode
  • dowódca - Karl Johan właściwie Jean Baptiste Jules Bernadotte, następca tronu Szwecji
ARMIA POLSKA rezerwowa
  • 13 Dywizja Piechoty - gen. Lindfors,
  • szef sztabu - gen. Oppermann
  • 12 Dywizja Piechoty - gen. Chowanski,
  • dowódca - gen. hr. Levin August von Bennigsen
  • 26 Dywizja Piechoty - gen. Iwan Paskiewicz,
  • Dywizja awangardy - gen. Paweł Stroganow
  • Dywizja Kawalerii - gen. Eufemiusz Czaplic
  • Korpus - gen. Dmitrij Dochturow,
                                     

3. Bitwa

Bitwa pod Lipskiem rozpoczęła się 16 października atakiem 78 tys. żołnierzy sprzymierzonych od południa na Wachau, Markleenberg i Liebertwolkwitz i 54 tys. od północy, którzy niewiele jednak osiągnęli i zostali zmuszeni do wycofania. Następnego dnia obie strony toczyły potyczki w oczekiwaniu na nadejście posiłków. 18 października sprzymierzeni przypuścili silny atak ze wszystkich stron, po 9 godzinach bitwy wypierając powoli Francuzów w stronę Lipska. Obie strony poniosły ciężkie straty i tylko odwaga francuskich żołnierzy zapobiegła przełamaniu frontu. W czasie bitwy ks. Józef Poniatowski został jako jedyny cudzoziemiec mianowany marszałkiem Francji. Napoleon dostrzegł, że bitwa może się zakończyć jedynie klęską i w nocy z 18 na 19 października rozpoczął wycofywanie większości armii przez Elsterę. Przeprawa szła dobrze, dopóki most nie został zniszczony przez zdenerwowanego francuskiego kanoniera - odciął on od przejścia na drugi brzeg 15 tys. żołnierzy i 150 armat, w tym Poniatowskiego otoczonego krakusami, rannego już wcześniej czterokrotnie. Polski marszałek zginął w czasie próby sforsowania rzeki na koniach, otrzymał tam kolejny postrzał i utonął.

Straty francuskie w Bitwie Narodów przekraczały nawet straty Wielkiej Armii wracającej spod Moskwy. 55 tys. z Polaków 9 tys. zabitych, rannych, wziętych do niewoli, 15 tys. Sasów zmieniło front. Wśród dowódców straty były równie znaczne: 1 marszałek Poniatowski, 15 generałów z Polaków: Estko i Kwaśniewski oraz 14 majorów i pułkowników. Francuzi stracili 250 dział, 900 pojazdów i 130 tys. karabinów. Ceną zwycięstwa dla koalicji było 70 tys. zabitych i rannych.



                                     

4. Skutki

Przegrana obaliła porządek ustanowiony pokojem w Tylży, przypieczętowując los księstwa Warszawskiego i Wolnego Miasta Gdańsk oraz zmianę granic królestw Saksonii oraz Prus jaka miała dopiero nastąpić.

                                     

5. Upamiętnienie

Pomnik Bitwy Narodów odsłonięty w 1913 roku w setną rocznicę bitwy.

Walki żołnierza polskiego pod Lipskiem zostały, po 1990 r., upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie napisem na jednej z tablic, "LIPSK 16 - 19 X 1813".

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →