Топ-100
Poprzednia

ⓘ Andrzej Kijowski (krytyk)



Andrzej Kijowski (krytyk)
                                     

ⓘ Andrzej Kijowski (krytyk)

Andrzej Kijowski – polski krytyk literacki, eseista, prozaik i scenarzysta. Mąż Kazimiery Kijowskiej i ojciec Andrzeja Tadeusza Kijowskiego. Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czołowy przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej.

                                     

1. Życiorys

Felietonista m.in. "Przeglądu Kulturalnego” i "Tygodnika Powszechnego”. Wieloletni redaktor "Twórczości”, gdzie publikował słynne Kroniki Dedala. W 1953 podpisał rezolucję ZLP w sprawie procesu krakowskiego. W latach 1967–1968 kierownik literacki Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy. Usunięty po wydarzeniach marcowych. Autor rezolucji pisarzy polskich przeciwko cenzurze przyjętej 29 lutego 1968 po zdjęciu dejmkowskich Dziadów.

Jeden z twórców Polskiego Porozumienia Niepodległościowego. Sygnatariusz Listu 15 i Memoriału 101. Członek-założyciel, wykładowca i członek rady programowej Towarzystwa Kursów Naukowych. Uczestnik Kongresu Kultury Polskiej w 1981 W sezonie 1981 dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Złożył rezygnację w związku z wprowadzeniem stanu wojennego, w lutym 1982 r. po opuszczeniu Jaworza, gdzie był internowany.

Zmarł na czerniaka. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim kwatera 163-1-8.

Od 1985 przyznawana jest w dziedzinie literatury Nagroda im. Andrzeja Kijowskiego.

6 marca 2008 Prezydent RP Lech Kaczyński przyznał Andrzejowi Kijowskiemu pośmiertnie Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

                                     

2. Twórczość

Opowiadania

  • Diabeł, Anioł i Chłop 1955 opowiadania
  • Dyrygent i inne opowiadania 1983 opowiadania
  • Pięć opowiadań 1957 opowiadania
  • Oskarżony 1959 opowiadanie
  • Pseudonimy 1964 opowiadania

Powieści

  • Grenadier-król 1972 powieść poetycka
  • Dziecko przez ptaka przyniesione 1968 powieść poetycka
                                     

2.1. Twórczość Zbiory krytyczne

  • Podróż na najdalszy Zachód 1982 esej
  • Miniatury Krytyczne 1961 felietony
  • Sezon w Paryżu 1962 esej
  • Maria Dąbrowska 1964, studium monograficzne o pisarce
  • Arcydzieło nieznane 1964 felietony
  • O dobrym Naczelniku i niezłomnym Rycerzu 1984 esej
  • Niedrukowane 1977, II wyd.1978 – teksty polityczne
  • Szósta dekada 1972 felietony
  • Listopadowy wieczór 1971, tom traktujący o dekadzie przedpowstaniowej – o czasach bezpośrednio poprzedzających wybuch powstania listopadowego.
  • Różowe i czarne 1957 felietony
                                     

2.2. Twórczość Opowiadania

  • Diabeł, Anioł i Chłop 1955 opowiadania
  • Dyrygent i inne opowiadania 1983 opowiadania
  • Pięć opowiadań 1957 opowiadania
  • Oskarżony 1959 opowiadanie
  • Pseudonimy 1964 opowiadania
                                     

2.3. Twórczość Powieści

  • Grenadier-król 1972 powieść poetycka
  • Dziecko przez ptaka przyniesione 1968 powieść poetycka
                                     

2.4. Twórczość Scenariusze filmowe

  • 1972 – Wesele, scenariusz reż. Andrzej Wajda
  • 1981 – Z dalekiego kraju, scenariusz reż. Krzysztof Zanussi
  • 1979 – Dyrygent, scenariusz reż. Andrzej Wajda
  • 1983 – Mgła, autor pierwowzoru Mgła reż. Adam Kuczyński
  • 1988 – Dotknięci, autor pierwowzoru Oskarżony reż. Wiesław Saniewski
  • 1966 – Szyfry, scenariusz reż. Wojciech Jerzy Has
  • 1977 – Pasja, scenariusz reż. Stanisław Różewicz
                                     

3. Dedal pseudonim

Pseudonim literacki używany przez Andrzeja Kijowskiego w latach 1968–1984. Jego przyjęcie łączyło się z objęciem pisarza zapisem cenzury na publikowanie pod nazwiskiem w związku z jego zaangażowaniem w działalność opozycyjną.

Pseudonimem "Dedal” podpisywał przeglądy prasy i kroniki kulturalne publikowane na łamach miesięcznika "Twórczość”. Z czasem rubryka ta przekształciła się w osobny felieton Dedala, którym powszechnie rozpoznawany autor posługiwał się niezależnie od aktualnego nasilenia polityki tzw. "rozrzedzania” nazwisk dysydentów realizowanej przez GUKPPiW.

Powstałe w ten sposób teksty złożyły się na wydany w rok po śmierci krytyka – już pod nazwiskiem, ostatni autorski wybór felietonów Andrzeja Kijowskiego zatytułowany:

  • Kroniki Dedala. Szkice i kroniki 1986; ​ISBN 83-07-01366-6 ​; ​ISBN 978-83-07-01366-4 ​
                                     

4. Nagrody i ordery

  • 2008 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski pośmiertnie
  • 1968 Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego
  • 1958 Nagroda Merkuriusza Polskiego
  • 1964 Nagroda Radia Wolna Europa
  • 1965 Nagroda Fundacji im. Kościelskich
  • 1972 Nagroda im. Anny Godlewskiej
  • 1973 Nagroda za scenariusz filmu "Wesele”, Lubuskie Lato Filmowe, Łagów
  • 1959 Nagroda Życia Literackiego
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →