Топ-100
Poprzednia

ⓘ Juliusz Kaden-Bandrowski



Juliusz Kaden-Bandrowski
                                     

ⓘ Juliusz Kaden-Bandrowski

Juliusz Kaden-Bandrowski – polski pisarz i publicysta, wolnomularz, kapitan piechoty Wojska Polskiego.

                                     

1. Życiorys

Był bratankiem Aleksandra Bandrowskiego i kuzynem Bronisława Bandrowskiego. Studiował pianistykę w konserwatoriach w Krakowie, Lwowie, Lipsku i Brukseli od 1907, jednakże zrezygnował z kariery pianisty z powodu skutków dwukrotnego złamania ręki w dzieciństwie. W 1907 zajął się publicystyką – był korespondentem prasy krajowej, pisując recenzje i szkice publicystyczne. Podczas pobytu w Brukseli rozpoczął studia filozoficzne. Zaangażował się wówczas silnie w działalność społeczno-niepodległościową w polskich stowarzyszeniach młodzieżowych na emigracji lelewelczycy, związanych z PPS-Frakcją Rewolucyjną. Oprócz działalności publicystycznej i prelekcyjnej, w 1911 zadebiutował literacko powieścią Niezguła pisaną od 1909, dobrze przyjęta przez krytykę. W tym samym roku ukazał się tom nowel Zawody, a w 1913 druga powieść Proch. Przed wybuchem I wojny światowej powrócił do Krakowa, współpracując głównie z tygodnikiem socjalistycznym Naprzód. Juliusz Kaden-Bandrowski, piłsudczyk z wyboru i przekonania, jako pisarz stawał zawsze po stronie prawa moralnego i taki był w życiu. Kawaler Orderu Leopolda II za popularyzację kultury belgijskiej w młodych swych latach górnych i chmurnych.

W sierpniu 1914 roku, po wybuchu wojny, wstąpił do I Brygady Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego, którego został adiutantem. Członek Polskiej Organizacji Narodowej 1914. Następnie pełnił funkcję oficera werbunkowego oraz kronikarza I Brygady. 28 kwietnia 1916 roku został awansowany na chorążego, a 1 stycznia 1917 roku – podporucznika 5 pułku piechoty Legionów Polskich. Od września 1918 roku działał w Polskiej Organizacji Wojskowej w Krakowie.

18 listopada 1918 generał Bolesław Roja mianował go kierownikiem Biura Prasowego w Polskiej Komendzie Wojskowej w Krakowie. Następnie służył jako sztabowy oficer łącznikowy podczas walk o Przemyśl. Relacjonował następnie obronę Lwowa i Kresów Wschodnich w czasie walk polsko-ukraińskich, w okresie do stycznia 1919. W grudniu 1918 został pierwszym redaktorem naczelnym tygodnika "Żołnierz Polski", po czym od wiosny 1919 zrezygnował, aby relacjonować walki wojny polsko-bolszewickiej – wyprawy na Wilno i Kijów. Kierował wówczas Biurem Prasowym Naczelnego Dowództwa, co spowodowało później głośne oskarżenia o nadużycia finansowe, lecz ostatecznie nieudowodnione. Zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 274. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W latach 1923–1924 był oficerem rezerwy 14 pułku piechoty we Włocławku. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III z przydziałem do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I.

Od stycznia 1921 przez kilka miesięcy przebywał w USA z odczytami agitacyjnymi i informującymi o sytuacji kraju, w środowisku polonijnym. Jego twórczość w latach 20. była obfita: Kaden wydawał wtedy powieści, wspomnienia i zbiory opowiadań. Od 1922 rozpoczął druk w odcinkach powieści politycznej Generał Barcz, uważanej za najważniejszą w karierze Kadena-Bandrowskiego, która spotkała się z żywym i zróżnicowanym przyjęciem i wywołała polemiki. Powieść opowiada o dniach odzyskania przez Polskę niepodległości i oparta jest na faktach – większość postaci i część zdarzeń miała odpowiedniki w rzeczywistości. Od 1925 drukował odcinki kolejnej ważnej powieści, Czarne skrzydła o tematyce społeczno-politycznej, opowiadającej o losie górników Zagłębia Dąbrowskiego, a w 1932 napisał powieść polityczną Mateusz Bigda, analizującą walkę o władzę w powojennej Polsce. Nadal intensywnie działał na polu publicystyki i promowania literatury. Trzecią powieścią cyklu rozpoczętego przez Czarne skrzydła miały być Białe skrzydła, pisane od 1937 i ukończone dopiero w 1942, którego większość maszynopisu zaginęła jednak podczas wojny. Należał do pierwszego składu redakcji pisma "Skamander".

W latach 1923–1926 przewodniczył Związkowi Zawodowemu Literatów Polskich, ponownie w 1933. W latach 1933–1939 był sekretarzem generalnym Polskiej Akademii Literatury. Był też radnym Warszawy. W trakcie II wojny światowej, podczas okupacji niemieckiej, mimo propozycji opuszczenia miasta, pozostał w Warszawie do której przeprowadził się podczas dwudziestolecia międzywojennego. Podczas obrony stolicy 8 września 1939 roku objął dział propagandy prasowej w Komisariacie Cywilnym przy dowództwie obrony. Wtedy też uczestniczył w tajnym nauczaniu literatury i udzielał lekcji muzyki. Aresztowany przez Gestapo i przesłuchiwany.

Wśród literatów pokolenia międzywojennego szczególnie krytycznie i lekceważąco odnosił się do twórczości pisarza Zbigniew Uniłowski Wspólny pokój.

                                     

2. Życie rodzinne

Był synem Juliusza Mariana Bandrowskiego i jego żony Heleny z Kadenów. Jego bratem był Jerzy Bandrowski 1883–1940, powieściopisarz i tłumacz z angielskiego oraz dziennikarz.

Był wyznania ewangelicko–reformowanego. W małżeństwie z Romaną ze Szpaków primo voto Lewińską 1882–1962 urodzili się synowie bliźniacy: Andrzej 1920–1943, podporucznik Armii Krajowej, zginął w akcji 3 czerwca 1943 w Warszawie; Paweł 1920–1944, porucznik AK, walczył w powstaniu warszawskim i poległ na Czerniakowie 15 września 1944 roku.

Juliusz Kazimierz Kaden-Bandrowski i jego synowie zostali pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

                                     

3. Odznaczenia

  • Krzyż Walecznych 1922
  • Złoty Krzyż Zasługi – dwukrotnie po raz drugi w 1938
  • Krzyż Niepodległości 1931
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski 1928
                                     

4. Twórczość literacka

  • 1923 – Karty w tas dramat, Wakacje moich dzieci opowiadania
  • 1924 – Przymierze serc i inne nowele
  • 1920 – Jesień dramat
  • 1939-1942 – Białe skrzydła pierwodruk zachowanych fragmentów pt. Jedwabny węzeł w 1959
  • 1928 – Czarne skrzydła, cz. 1: Lenora powieść
  • 1915 – Piłsudczycy, Bitwa pod Konarami wspomnienia, Iskry nowele
  • 1922 – Generał Barcz
  • 1925 – Miasto mojej matki opowiadania
  • 1913 – Proch
  • 1916 – Mogiły, Spotkanie
  • 1932 – Aciaki z I A opowiadania
  • 1914 – Zbytki opowiadania
  • 1933 – Mateusz Bigda
  • 1919 – Łuk
  • 1929 – Czarne skrzydła, cz. 2: Tadeusz) powieść
  • 1911 – Niezguła powieść, Zawody zbiór nowel
  • 1926 – Europa zbiera siano reportaże
  • 1927 – Nad brzegiem wielkiej rzeki opowiadania dla młodzieży
  • 1926 – W cieniu zapomnianej olszyny opowiadania
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →