Топ-100
Poprzednia

ⓘ Adolf Daab



Adolf Daab
                                     

ⓘ Adolf Daab

Adolf Daab – warszawski przedsiębiorca budowlany pochodzenia niemieckiego, działacz społeczności luterańskiej, społeczny i sportowy, radny Warszawy.

                                     

1.1. Wywód genealogiczny XVI wiek

Najstarsze zachowane zapiski o przodkach Adolfa Daaba pochodzą z 1538 z księgi sądowej miasteczka Groß-Bieberau na terenie księstwa Hessen-Darmstadt patrz Hesja-Darmstadt, w Hesji.

Protoplastą rodu był Hans Daub ok. 1510 Groß-Bieberau – po 1540 Groß-Bieberau. Był on nazywany "Jankiem Gołębiarzem” od nazwiska, wywodzącego się ze staroniemieckiej formy słowa gołąb lub "Jankiem Starym Młynarzem”. Jego syn, również Hans,zapisany w księgach parafialnych już jako Hans Daab, ożeniony był z Elisabeth Elsa Mögel.

Na podstawie lektury książki 1200 Jahre Groß-Bieberau wydanej tam w 1987 wiadomo, że ród Daab jest najstarszym rodem w mieście. Miał on w 1987 ponad 400-letnią tradycję. Była to rodzina chłopsko-rzemieślnicza. Do dzisiaj część przedstawicieli rodu trudni się rzemiosłem.

                                     

1.2. Wywód genealogiczny XIX wiek

W XIX wieku niektórzy członkowie rodziny Daabów, przybyli do Królestwa Polskiego w poszukiwaniu pracy. Protoplastą rodu Daab w Królestwie Polskim był dziadek Adolfa Daaba.

Johann Sebastian Daab 2 stycznia 1794 Ueberau ob. część Reinheim – 28 grudnia 1853 Bednary-Kolonia k. Sochaczewa, żonaty z Anne Elisabeth Katharina Rothenhäuser ur. 1789 w Reinheim –? Bednary-Kolonia.

Sebastian Daab był wiejskim mistrzem stolarskim w okolicy Sochaczewa. Do Królestwa Polskiego przybył w grudniu 1838 z żoną i 8 dzieci. Był wśród nich Johann Philipp Daab, ojciec Adolfa. Z czasem Johann Phillipp Daab przeniósł się do Warszawy, gdzie został właścicielem kamiennicy przy ul. Wilczej. W tej właśnie kamiennicy urodził się później Adolf Daab.

W sumie do Warszawy przeniosło się trzech braci Daabów. Zapoczątkowali oni 3, żyjące do dziś w Warszawie, linie tego rodu. Byli to:

  • Johann Philipp Daab 10 listopada 1818 Ueberau – 20 października 1890 Warszawa – żonaty z Christine Uhle 31 grudnia 1826 – 5 marca 1912 – ojciec Adolfa,
  • Ludwig Friedrich Daab 25 kwietnia 1821 Ueberau – 13 listopada 1907 Warszawa – żonaty z Rozalią Koch 24 listopada 1821 – 30 lipca 1892.
  • Johann Friedrich Daab 6 lipca 1817 Ueberau – 24 lipca 1876 Czechowice ob. Warszawa-Ursus – żonaty z Christine Katharina Uhle,
                                     

2. XX wiek

Po doświadczeniach Warszawy podczas II wojny światowej część potomków wyżej wymienionych braci przeniosła się w inne rejony Polski m.in. do Łodzi, Torunia i na Śląsk, gdzie żyją do dziś. Część w latach PRL wyjechała do Niemiec, powołując się na pochodzenie przodków.

Poza Polską ludzi wywodzących się z tego rodu spotkać można do dziś w Niemczech gł. powiat Darmstadt-Dieburg, Francji głównie w Alzacji i Lotaryngii, w USA np. miasto Millstadt, stan Illinois oraz w Szwajcarii np. miejscowość Balsthal, w niemieckojęzycznym kantonie Solura niem. Solothurn.

We wstępie do wspomnień Adolfa Daaba zatytułowanych W Warszawie i na Krymie opracowanych przez Tadeusza Stegnera czytamy:

Sam Adolf Daab o rodzicach tak pisze:

Dalej pisze:

Ojciec Adolfa Daaba urodził się w miasteczku Reinheim, w Hesji-Darmstadt. Zmarł natomiast w 1890 w Warszawie. Matka jego, Kristina z domu Uhle, urodziła się w miasteczku Fürfeld w Wirtembergii. Zmarła w 1912 w Warszawie.

Pochówku Jana Filipa Daaba 22 października 1890 dokonał pastor Juliusz Bursche, wówczas proboszcz pomocniczy parafii Św. Trójcy.

Jan Filip Daab został pochowany w al. 22a nr 42, nieopodal leży jego brat Ludwik Fryderyk Daab al. 22a nr 44.

Adolf Daab był najmłodszym dzieckiem swoich rodziców. Dzieci te rodziły się w latach 1849–1872. Adolf Daab miał trzech braci:

  • Aleksander Daab oo Anna Hammer
  • Karol Daab oo Julia Hammer
  • Leopold Daab oo Helena Knittel siotra H. Knittla, żonatego z Rosalie Bentz 1845-1881, dziadka znanego współczesnego kompozytora – Krzysztofa Knittla z rodu Knittlów h. Własnego.

oraz cztery siostry:

  • Karolina Daab oo Gustaw Lindner
  • Anna Daab oo Gottlob Weigle
  • Helena Daab oo Henryk Eberhardt
  • Natalia Daab oo Wilhelm Gerold


                                     

3. Działalność zawodowa

Adolf Daab był udziałowcem Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Przemysłowych Budowlanych "Fr. Martens i A. Daab”, założonych w 1866 przy ul. Hożej w Warszawie. Firma ta istniała do 1946. Jej nazwa pochodzi od nazwiska przybyłego z Danii pierwszego właściciela Fryderyka Martensa 1839–1899 i późniejszego udziałowca Adolfa Daaba.

De facto w 1899 Fryderyk Martens przekazał zarząd nad firmą swojemu synowi Karolowi Henrykowi Martensowi 1868–1948 i jego wspólnikowi oraz przyjacielowi Adolfowi Daabowi. Nazwa firmy nie uległa zmianie ze względu na rozpoznawalną już wówczas markę.

Zakład wybudował wiele obiektów przemysłowych, publicznych i prywatnych na terenie Warszawy i Królestwa Polskiego, m.in. budynki parafii ewangelicko-augsburskiej.

Ponadto przedsiębiorstwo to wybudowało:

  • tunel kolei średnicowej pod al. Jerozolimskimi,
  • kompleks budynków warszawskiej Dyrekcji Kolejowej przy ul. Targowej 74,
  • gmach Domu Towarowego Bracia Jabłkowscy przy Brackiej 25 ob. Traffic Club,
  • gmach firmy B. Hantke,
  • gmach firmy E. Szczerbiński,
  • wiadukt kolei nadwiślańskiej w Lublinie.
  • gmach Wyższej Szkoły Handlowej ob. Szkoła Główna Handlowa w al. Niepodległości,
                                     

4. Działalność społeczno-samorządowa

  • prezes zarządu Banku Kredytu Hipotecznego
  • członek Komisji Rewizyjnej Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności
  • członek Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości
  • członek komisji wykonawczej Daru 3 Maja dla Macierzy Szkolnej
  • zastępca radnego i radny Miasta Warszawy w latach 1916-1924 w 1919 wybrany na zastępcę radnego Miasta Warszawy z listy Narodowego Komitetu Wyborczego Stronnictw Demokratycznych grupującego prawicowe ugrupowania mieszczańskie, w którym główną rolę odgrywała Narodowa Demokracja.
  • członek Towarzystwa Opieki nad Dziećmi w Warszawie
  • sędzia Handlowy Trybunału Handlowego
  • członek Rady Kasy Handlowo-Przemysłowej
  • członek Stowarzyszenia Kupców Polskich był członkiem Komisji Arbitrów
  • członek Komitetu Obywatelskiego m.st. Warszawy działającego w czasie I wojny światowej
                                     

5. Działalność w warszawskiej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Św. Trójcy

Daab był osobą głęboko religijną przywiązaną do wyznania luterańskiego, stąd jego zaangażowanie w działalność społeczną w warszawskim zborze ewangelicko-augsburskim. W 1903, mając 31 lat, został najmłodszym członkiem Kolegium Kościelnego ob. Rada Parafialna.

Przez 20 lat 1903–1921 był członkiem kolegium kościelnego warszawskiej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Św. Trójcy i przewodniczącym wydziału administracyjnego tej parafii.

Uroczystość konfirmacji Adolfa Daaba w języku niemieckim,odbyła się 2 października 1887 r. Obrzędu tego dokonał pastor Henryk Leopold Bartsch 1832-1899, wówczas II pastor zboru Ewangelicko-Augsburskiego w Warszawie. Konfirmację w języku polskim wprowadzono w zborze warszawskim dopiero po 1888 r.

                                     

6. Rodzina

Adolf Daab ożenił się 16 października 1897 z koleżanką z dzieciństwa, Rozalią Anną Knittel 1868–1938, używającą imienia Anna "Niulcia”. Była ona wówczas wdową po Janie Powarowie, Rosjaninie zm. 1895, z zawodu księgarzu. Anna Knittel Powarow była wyznania ewangelicko-reformowanego. Adolf i Anna mieli cztery córki:

  • Alicję 1905–1981 – żona Karola Schweitzera, fabrykanta musztardy
  • Irenę 1902–1975 – żonę Czesława-Młota Fijałkowskiego
  • Jadwigę 1900 – po 1996 – żonę Bogusława Weigle, właściciela garbarni
  • Halinę 1898–1989 – żonę Franciszka Kuestera, właściciela ziemskiego

Adolf Daab usynowił także dwóch pasierbów:

  • Borysa Daaba primo voto Powarow 1890–1916 – który popełnił samobójstwo z miłości
  • Aleksandra Daaba primo voto Powarow 1886–1932 – urzędnika państwowego w Poznaniu

W latach 1889–1892 Adof Daab praktykował w firmie budowlanej Roberta Karstensa. Następnie odbywał służbę wojskową w Symferopolu w latach 1892–1897 jako żołnierz armii carskiej. Podczas pobytu na Krymie pisał pamiętnik 1895–1896. Chociaż w domu posługiwał się językiem polskim, w pamiętniku brak odniesień do polskiej literatury np. Sonetów krymskich Adama Mickiewicza. Trzeba pamiętać, że uczył się w szkole rosyjskiej, a wychował w domu niemieckim.

Z czasem dał się poznać jako osoba zaangażowana w działalność patriotyczną. Jego własny dom był już ze wszech miar polski.

Wspomnienia W Warszawie i na Krymie zostały opublikowane dopiero w 1996, "za zgodą pani Anny Kuester, wnuczki Adolfa Daaba, która udostępniła przechowywane przez nią wspomnienia dziadka ” T. Stegner we wstępie do ww. wspomnień A. Daab.



                                     

7. Śmierć i pogrzeb

Adolf Daab zmarł 27 stycznia 1924 na raka w Paryżu, dokąd wyjechał na leczenie. Uroczysty pogrzeb odbył się na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie 21 lutego 1924.

Adolf Daab pochowany jest na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie przy ul. Młynarskiej, w al. 2 nr 10.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →