Топ-100
Poprzednia

ⓘ Historia




                                               

Święto

Święto może mieć charakter religijny np. Szczodre Gody, narodowy np. Święto Niepodległości, państwowy np. Dzień Solidarności i Wolności lub międzynarodowy np. Dzień Praw Człowieka. Może upamiętniać jakieś wydarzenie np. bitwę, podkreślać wagę pewnych problemów np. Sprzątanie Świata, może też być okazją do uczczenia osoby np. Jana Pawła II czy grupy społecznej np. pracowników lub zawodowej np. górników. Z większością świąt wiążą się pewne zwyczaje i uroczysty sposób celebrowania. Niektóre święta są też dniem wolnym od pracy.

                                               

Rok

Rok – odstęp czasu między dwoma jednakowymi położeniami Ziemi w jej ruchu po orbicie wokół Słońca. Analogicznie można mówić o roku marsjańskim lub wenusjańskim – jest to odstęp czasu między dwoma położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół macierzystej gwiazdy.

                                               

Miesiąc

Miesiąc – jednostka czasu. Pierwotnie miesiąc wywodził się z cyklu księżycowego, tj. 29 i pół dnia jakie Księżyc potrzebuje na przejście wszystkich swych faz, czyli miesiąc synodyczny. Geneza ta odbiła się także w dawnej polskiej nazwie, która była synonimem słowa Księżyc. Numery miesięcy zapisuje się zwyczajowo w języku polskim cyframi rzymskimi, choć w związku z rozwojem informatyki przewagę zyskuje zapis cyframi arabskimi.

Historia
                                     

ⓘ Historia

English version: History

Historia – nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów.

Metoda pracy historyka polega na badaniu zjawisk minionych poprzez krytyczną interpretację ich pozostałości i świadectw źródeł, w celu dotarcia do pewnych faktów, które ułożone chronologicznie przedstawiane są w postaci narracji.

                                     

1. Pojęcie, zakres i miejsce wśród innych nauk

Historia jest najczęściej pojmowana w dwóch odrębnych znaczeniach – jako res gestae, czyli dzieje – przeszłość jako taka oraz rerum gestarum, czyli wszelkie relacje o tej przeszłości, w tym historiografia.

Wyraz "historia” pochodzi od greckiego słowa ἱστορία istoria, pierwotnie znaczącego "badanie, dochodzenie do wiedzy” oraz "wiedza zdobyta poprzez badanie”. Herodot użył tego słowa do określenia charakteru swojej pracy rozpoczynającej się słowami "Oto przedstawienie badań gr. ἱστορίης ἀπόδεξις istories apodexis Herodota z Halikarnasu.” Od tego sformułowania bierze swój początek nazwa całej nauki, mimo że popularny tytuł nadawany jego dziełu – Ἱστορίαι Istoriai – po polsku tłumaczony jest zazwyczaj jako Dzieje.

Tradycyjnie, za okres podlegający badaniom historycznym uważa się dzieje od powstania cywilizacji opartej na przekazie pisemnym, dla wcześniejszych dziejów rezerwując termin prehistoria. Z takiego podejścia wynika chronologiczna rozbieżność początków historii na różnych obszarach świata i w różnych cywilizacjach. W ostatnich stuleciach przedmiot badań się jednak nieustannie poszerzał i pogłębiał, obejmując wszystkie kontynenty świata, również wiele kultur niepiśmiennych oraz nowe zagadnienia antropologiczne. Metodologię historyczną cechuje poszukiwanie logicznej konstrukcji przyczynowo-skutkowej przy krytycznym podejściu do źródeł historycznych.

Starożytni Grecy uważali historię za jedną ze sztuk. Historia nie jest łatwa do zaklasyfikowania wśród nauk. Jeśli bowiem przyjąć jej cel czysto faktograficzny, polegający na ustaleniu biegu zdarzeń i wyjaśnieniu stosunku przyczynowo-skutkowego, staje się ona nauką nieomalże ścisłą zobacz: Historiografia. Jednak widząc w niej naukę, która zajmuje się jednorazowymi wydarzeniami, a nie prawidłami – jej charakter ściśle naukowy staje się niejednoznaczny. Jeśli przyjąć jej umiejętność wskazywania na stosunek biegu zdarzeń do ewolucji cywilizacji, zauważymy, że ociera się ona o aspekty etyczno-społeczne, co zbliża ją do filozofii lub socjologii zobacz: filozofia historii.

                                     

2. Specjalizacje

Z zasadniczej odmienności źródeł dotyczących różnych epok i dziedzin ludzkiej działalności, a co za tym idzie wymagających odmiennego warsztatu, historia dzieli się na szereg specjalizacji.

                                     

2.1. Specjalizacje Epoki historyczne

Podstawowy podział odpowiada w zasadzie klasycznemu podziałowi na epoki historyczne. Z tych samych założeń metodologicznych wyłącza się z zakresu badania historii czasy sprzed wynalezienia pisma prehistorię. Klasyczny podział epok dla historii Europy wyróżnia:

  • wczesna nowożytność – czasy od średniowiecza do przełomu XVIII- XIX wieku, czyli do rewolucji francuskiej 1789 lub do końca kongresu wiedeńskiego 1815. W Polsce przyjęło się liczyć do trzeciego rozbioru Rzeczypospolitej 1795 lub do Wiosny Ludów 1848.
  • starożytność – czasy do roku 476, czyli upadku Imperium Rzymskiego. Odróżnia się w niej przede wszystkim badania nad starożytnym Egiptem, nad kulturami Bliskiego Wschodu, nad starożytną Grecją i nad Imperium Rzymskim.
  • średniowiecze – czasy od starożytności do przełomu XIV i XV wieku, czyli wynalezienia druku przez Gutenberga 1440 i odkrycia Ameryki 1492 dla zachodniej części Europy, a dla wschodniej części kontynentu – zdobycia Konstantynopola przez Turków 1453. Średniowiecze dzieli się na wczesne średniowiecze do V- XII wieku, klasyczne XII – XIV wiek i późne wieki XIV- XV. Istnieje pogląd głównie wśród niektórych historyków francuskich, że podział ten jest cywilizacyjnie sztuczny i należałoby okres średniowiecza rozciągnąć aż do oświecenia.
  • historia najnowsza – od 1914 roku do dziś.
  • tzw. "długi wiek XIX” – jest to okres od rewolucji francuskiej do wybuchu I wojny światowej

Periodyzacja od lat należy do grupy ważnych problemów badawczych i metodologicznych historii. Problem momentów początku i końca poszczególnych epok ma bogatą literaturę. Istnieją również koncepcję odrzucające klasyczny podział na epoki – m.in. koncepcja "długiego trwania” Fernanda Braudela i "długiego średniowiecza” Jacques’a Le Goffa.



                                     

2.2. Specjalizacje Obszar badań

Klasyczny podział na epoki, okazuje się nieprzydatny, gdy obiektem poznania historycznego staje się zjawisko o dłuższym trwaniu, którego zbadanie wymaga podejścia głęboko diachronicznego, na przestrzeni wielu epok. Pod tym względem wyróżnia się:

                                     
  • 7 krasnoludków historia prawdziwa niem. 7 Zwerge Männer allein im Wald, 2004 niemiecka komedia. Kontynuacją historii jest film 7 krasnoludków:
  • Historia Indii historia subkontynentu indyjskiego od początku do roku 1947 oraz późniejsza historia Indii. Szczątki najstarszego gatunku człowieka znalezionego
  • Historia współczesnego Izraela rozpoczyna się 14 maja 1948 roku, kiedy proklamowano niepodległość Państwa Izrael. Osobny artykuł: Proklamacja niepodległości
  • Historia religii nauka o dziejach religii, część zespołu nauk zwanego religioznawstwem. Historię religii cechuje metodologia historyczna w badaniu genezy
  • Historia Egiptu historia Egiptu od starożytności po czasy współczesne. Osobny artykuł: Starożytny Egipt. Osobny artykuł: Okres predynastyczny i protodynastyczny
  • Historia Portugalii W starożytności ziemie obecnej Portugalii, zamieszkiwali Celtowie oraz ludy iberyjskie. Do wybrzeży docierały wyprawy handlowe Fenicjan
  • Historia Polski 1697 1763 Polska w czasach saskich, czasy saskie w I połowie XVIII w. Rzeczpospolita przeżywała okres poważnego kryzysu politycznego
  • Historia Palestyny ten artykuł omawia temat historii Palestyny w okresie od początku panowania Bizancjum nad tymi ziemiami w 395 do powstania współczesnego
  • Historia radiofonii w Polsce kalendarium. Pierwsza stała stacja radiofoniczna na świecie zaczęła nadawać w Pittsburghu USA w dniu 2 listopada 1920

Użytkownicy również szukali:

focus historia, historia ciekawostki, historia google, historia polski, twoja historia, wielka historia pl, wp historia,

...
...
...