Топ-100
Poprzednia

ⓘ Kolegiata św. Pawła Apostoła w Kaliszu




Kolegiata św. Pawła Apostoła w Kaliszu
                                     

ⓘ Kolegiata św. Pawła Apostoła w Kaliszu

Kolegiata św. Pawła Apostoła w Kaliszu – kolegiata w Kaliszu, na Zawodziu, romańska, wzniesiona po 1145 z fundacji Mieszka III Starego, spalona w 1233, odbudowana; zniszczona w 1331 w czasie najazdu krzyżackiego, popadła w ruinę; miejsce pochówku władców Polski.

Pozostałości kolegiaty odnalazł w 1903 Włodzimierz Demetrykiewicz, odsłonił w 1958 Krzysztof Dąbrowski, w 1964 wpisano je do rejestru zabytków, w 2007 zrekonstruowano przyziemie.

W kolegiacie św. Pawła Apostoła zostali pochowani:

  • w 1202 Mieszko III Stary
  • w 1195 Bolesław Mieszkowic
  • w 1193 Mieszko Młodszy
                                     

1. Historia

Kolegiata została wzniesiona po 1145 w miejscu wcześniejszego jednonawowego kościoła drewnianego, częściowo posadowiona na fundamentach wcześniejszej kamiennej budowli przedromańskiej, wzniesionej w technice płytkowej przed I poł. XI w., która prawdopodobnie była katedrą dawnej diecezji kaliskiej, wzmiankowanej w Dialogu o życiu św. Ottona biskupa bamberskiego, erygowanej w 1075 przez Grzegorza VII, zniesionej w 1124 i włączonej do archidiecezji gnieźnieńskiej.

W czasie wykopalisk archeologicznych prowadzonych w latach 1983–1992, wewnątrz ławy fundamentowej kolegiaty romańskiej odsłonięto fundamenty jeszcze wcześniejszego kościoła drewnianego, o konstrukcji wieńcowej, datowanego na przełom X XI w. Kościół ten, nazwany kościołem św. Wojciecha, był jednym z dwóch obok najwcześniejszej fazy kościoła św. Wojciecha w Krakowie najstarszych kościołów drewnianych na ziemiach polskich.

W kolegiacie zostali pochowani w 1202 zwierzchni książę Polski Mieszko III Stary oraz jego zmarły 9 lat wcześniej syn Mieszko Młodszy. Nagrobki obu władców odnaleziono podczas badań archeologicznych prowadzonych w latach 1958–1963. W kolegiacie konsekrowano biskupów wrocławskich i płockich.

Kościół zburzono zapewne podczas najazdu księcia śląskiego Henryka Brodatego w 1233. W następnych stuleciach odzyskiwano z niego materiał budowlany. W czasie przeprowadzonych w latach 1958–1963 wykopalisk pod kierownictwem dra Krzysztofa Dąbrowskiego odkryto nagrobki książąt oraz drewniany pozłacany krzyż procesyjny. Jednonawowa kolegiata posiadała wieżę, emporę, nawę i prezbiterium z absydą, w oknach wprawione były witraże. Badania archeologiczne są kontynuowane przez zespół Tadeusza Baranowskiego z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. W 2008 otwarto rezerwat archeologiczny Kalisz-Zawodzie Kaliski Gród Piastów, na którego terenie znajdują się pozostałości kolegiaty. Wcześniej zrekonstruowano przyziemie świątyni w skali 1:1.

25 stycznia 2007 w miejscu książęcej krypty grobowej zebrano ziemię i złożono w urnach w kościele św. Wojciecha w Kaliszu i opactwie cystersów w Lądzie.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...