Топ-100
Poprzednia

ⓘ Zawada (nazwisko)



                                     

ⓘ Zawada (nazwisko)

Słowo zawada we współczesnym języku polskim oznacza rodzaj przeszkody najczęściej terenowej, ale także przenośnie niematerialnej, zaś szczególnie dawniej, również przeszkody potrzebnej zob. poniżej. Zawadzić - przeszkodzić, przeszkadzać komu; mimowolnie lub nie, zahaczyć/uderzyć o coś/kogoś, zaczepić.

Inne znaczenia:

  • XVIII/XIX w.
  • zawadzają się – zdarzają się, natykać się na coś/kogoś, spotykać się z czymś/kimś za Linde 1809
  • zawady podróżne – bagaże, potrzeby, ciężary, ekwipunek
  • zwada, spór, zawadzić – zwadę zacząć
  • zawadiaka
  • biblijne np. w Ewangelii Mateusza 16:23, w niektórych przekładach: zawada – przenośnie "kamień potknięcia" w sensie zgorszenia, skandalu grec. skandalon, ang. stumbling block, pokusa, pułapka, przeszkoda itp.
  • zawada – jaz, tama; wyraz "jaz yasz" oznaczał też urządzenie: do kierowania wody na koła młyńskie; a także do połowu ryb. Potwierdzałoby to znaczenie również skojarzenie z młynami wodnymi i z zawodem młynarza.
  • staropolskie – m.in. przeszkoda materialna, w szczególności
  • zawada myeczewa myeczowa – łac. feratura, rodzaj jelca
  • dawne znaczenia usiłują rekonstruować archeolodzy, przy okazji prób wykorzystywania tego typu toponimów np. celem kontrowersyjnego odtwarzania granic wczesnośredniowiecznych - zobacz: zawada archeologia.

Według Brücknera pochodzenie słowa podobne do wada błąd, brak poprzez: "wadzić komuś" przeszkadzać komuś"; "wadzić się" kłócić się, zwada, zawadzić zwadę zacząć. Inne prawdopodobnie pokrewne etymologicznie słowa za Linde 1809, Brückner 1927 np.: uwadzić się staropolskie zaplątać się, czes. wada brak wáda spór, czes. wadka niewód rodzaj pułapki, dużej sieci, Sla. izwaditi, bułg. wadja wyjmować, łac. wadium, sanskr. वाद vāda, grec. aude głos, itd.

Z kolei według K. Kasiske krytykowanego przez polskich etymologów określenie Zawada często mogło powstawać z bardzo pospolitych określeń, nazwisk, nazw miejscowych oznaczających lokację: za wodą, Zawoda ; zapewne poprzez mechanizm/błąd hiperpoprawności, rusycyzmu fonetycznego lub identyczności niektórych ligatur kaligraficznych dla sylab od i ad. W niemieckich zapisach określenie to tłumaczone jest czasem szczególnie w okresie III Rzeszy jako Hinterwasser, czyli Zawoda, np. Zawada w opolskiem.

                                     

1. Historia nazwiska

Staropolskie nazwisko początkowo przezwisko, przydomek – popularne wśród niższych warstw społecznych Polaków co najmniej od XV wieku m.in. wśród polskich chłopów, mieszczan, a także wiadomo, że dwie osoby o takim przydomku za Historya piechoty polskiej zaciągnięto do "pierwszej znanej nam roty pieszej polskiej rotmistrza Marka z roku 1471 ”.

Jedną z rodzin o tym nazwisku, według zapisów heraldycznych, nobilitowano i adoptowano do herbu Rawicz w 1571 roku zobacz: Zawada - herb szlachecki:

Potomkowie Rawicz-Zawadów to rodzina zmarłego już, znanego himalaisty o pełnym pierwotnym nazwisku Maria Andrzej Rawicz-Zawada, którego przodkowie m.in. Filip Zawada - legionista, Tomasz Rawicz-Zawada - powstaniec styczniowy brali udział w walkach wyzwoleńczych.

                                     

2. Osoby o nazwisku Zawada

  • Robert Paweł Zawada – polski olimpijczyk, szczypiornista,
  • Andrzej Zawada – krytyk literacki,
  • Adam Zawada – XVII-wieczny przeor zakonu paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie,
  • Stanisław Zawada – z ramienia "Solidarności” członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa,
  • Sławomir Zawada – polski medalista olimpijski, sztangista,
  • Danuta Rogala-Zawada – em. prof. dr hab. Akademii Medycznej w Katowicach,
  • Łucja Zawada – nauczycielka, instruktorka harcerska, żołnierz Szarych Szeregów,
  • Filip Zawada – artysta, muzyk, fotografik,
  • Filip Zawada - konsul RP w Olsztynie 1924-1928, ojciec Andrzeja Zawady
  • Edward Zawada – minister przemysłu chem. w PRL,
  • Jarosław Zawada – muzyk, członek zespołu Golec u Orkiestra,
  • Jan Zawada – wolnomyśliciel, działacz społeczny, esperantysta,
  • Andrzej Zawada właśc. Maria Andrzej Zawada – himalaista, zorganizował choć osobiście wycofał się przed szczytem, jedną z najważniejszych polskich wypraw zimową wyprawę na szczyt Czomolungma właśc. Qomolangma,
  • Jan Zawada – dr hab. inż. prof. Politechniki Warszawskiej,
  • Marcin Zawada – polski florecista, brązowy medalista mistrzostw świata w Pekinie
  • Franciszek Zawada – działacz spółdzielczy i związkowy, polityk, działacz ruchu oporu
  • Bernard Zawada – prof. nzw. dr hab. inż. Politechniki Warszawskiej
  • Paweł Zawada pseudonim Sęk 1883-1954 – pisarz, gawędziarz, badacz historii śląskiego folkloru,
  • Kazimierz Zawada – sędzia Sądu Najwyższego, prawnik prof. dr hab., wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego,
  • Anna Zawada – polska łyżwiarka figurowa, mistrzyni Polski w 2004 r.
  • Ernest Zawada – producent filmowy, operator dźwięku, członek Polskiej Akademii Filmowej,
                                     

3. Postacie fikcyjne o nazwisku Zawada

  • major Zawada "Kąpielowy” – jeden z głównych bohaterów filmu Przesłuchanie 1982
  • Bogdan Zawada – kapitan milicji, główny bohater filmu Wściekły 1979
  • dr Krzysztof Zawada – specjalista ds. bezpłodności w serialu Radio Romans 1994-1995
  • Zawada – jeden z bohaterów filmu Jutro idziemy do kina 2007
  • Adam Zawada – komisarz, podinspektor policji, główny bohater serialu Kryminalni 2004-2007
  • Paweł Zawada, Katarzyna Solska później: Katarzyna Zawada – główni bohaterowie komedii Kogel-mogel 1988 oraz Galimatias, czyli kogel-mogel II 1989
  • Jadwiga Zawadowa, Wojciech Zawada, Stefek Zawada, Staszek Zawada – rodzina chłopska, główni bohaterowie filmu Wezwanie 1971 na podstawie powieści Juliana Kawalca
  • Zygmunt Zawada – reżyser, główny bohater filmu Pogoń za Adamem 1970
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →