Топ-100
Poprzednia

ⓘ Świeradów-Zdrój



Świeradów-Zdrój
                                     

ⓘ Świeradów-Zdrój

Świeradów-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim.

Według danych z 31 marca 2011 r. miasto miało 4498 mieszkańców.

                                     

1. Położenie

Świeradów-Zdrój jest położony w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w południowej części powiatu lubańskiego, w Sudetach Zachodnich, niedaleko Jeleniej Góry.

Położony jest na wysokości 450-710 m n.p.m. w Górach Izerskich, w dolinie rzeki Kwisy w tzw. Obniżeniu Świeradowskim, oddzielającej Wysoki Grzbiet na południu od Kamienickiego Grzbietu na północy. Po włączeniu Czerniawy-Zdroju obejmuje również dolinę Czarnego Potoku, a również wychodzi nieco na Pogórze Izerskie.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 20.72 km². Miasto stanowi 4.85% powierzchni powiatu.

Według danych z roku 2002 Świeradów-Zdrój ma obszar 20.77 km², w tym: użytki rolne 41%, użytki leśne 40%

Miasto sąsiaduje z gminami: Mirsk i Leśna oraz z Czechami kraj liberecki, powiat Liberec.

Świeradów-Zdrój historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

                                     

1.1. Położenie Części i osiedla miasta

Częściami i osiedlami w mieście są: Czerniawa-Zdrój, Drożyna, Graniczna, Góreczno, Górna, Łęczyna, Kamieniec, Osiedle Gryf, Podgórna, Siemkowice, Ulicko.

System TERYT Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju wyróżnia tylko 5 części miasta, tj. Czerniawa-Zdrój, Góreczno, Kamieniec, Łęczyna i Ulicko.

                                     

2. Warunki naturalne

Okolice Świeradowa zbudowane są ze skał metamorficznych – gnejsów i granitognejsów, z wkładkami amfibolitów należących do bloku karkonosko-izerskiego. Skład mineralny świeradowskich i czerniawskich źródeł jest dość bogaty i mają właściwości lecznicze.

                                     

3. Demografia

Świeradów-Zdrój jest 72. miastem w województwie dolnośląskim, pod względem liczby mieszkańców na całkowitą liczbę 91 miast. Szczegółowe dane z 30 czerwca 2004 r.:

Piramida wieku mieszkańców Świeradowa-Zdroju w 2014 roku.

                                     

4. Historia

Pierwsza wzmianka o Świeradowie pochodzi z 1524 roku; miasto zwało się wówczas Fegebeutel. Odkryte już wtedy wody mineralne zostały wzmiankowane po raz pierwszy w 1572 roku w książce berlińskiego lekarza Leonarda Thurneyssera. Dopiero ponad sto pięćdziesiąt lat później zostały one zbadane i uznane za lecznicze. Ich lecznicze właściwości przyczyniły się do budowy Domu Zdrojowego w 1899 roku w otaczającym go parku zdrojowym. Świeradów był trzykrotnie plądrowany w latach 1634-1639. Jednym z powodów było przywiązanie mieszkańców ówczesnego Świeradowa do wiary protestanckiej. Również w 1642 roku Świeradów został ograbiony. W 1645 roku stacjonowały tu wojska rotmistrza Hermanna podczas szturmu zamku Gryf przez Szwedów.

W roku 1840 Świeradów liczył 1687 mieszkańców. W 1909 roku z inicjatywy prywatnego inwestora doprowadzono z Mirska linię kolejową. W 1935 r. utworzono związek, czego konsekwencją było m.in. wybudowanie drogi do Szklarskiej Poręby.

Po kapitulacji III Rzeszy w maju 1945 r. uzdrowisko zostało zajęte przez wojska radzieckie, a następnie przekazane polskiej administracji. Jego dotychczasowi mieszkańcy zostali wysiedleni do Niemiec.

Wobec braku historycznej nazwy polskiej, miejscowość nazywano początkowo Wieniec-Zdrój. W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Świeradów Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Flinsberg. W 1946 r. osada uzyskała prawa miejskie.

  • 1946 – zmiana nazwy miasta na Świeradów-Zdrój


                                     

5. Uzdrowisko

Unikatowy, podgórski klimat, sieć szlaków turystycznych i rowerowych, zasoby naturalnych surowców leczniczych: wody mineralne, wody radonowe, złoża borowiny umożliwiające leczenie chorób reumatycznych i narządów ruchu, przyciągają turystów i kuracjuszy od XVII wieku. Nazywane jest perłą uzdrowisk dolnośląskich.

O wyjątkowości tych miejsc stanowią: najdłuższa na Dolnym Śląsku hala spacerowa, egzotyczna roślinność, promenada spacerowa, tarasy, sztuczna grota oraz galeria widokowa na wieży z zegarem.

Tutejsze wody lecznicze – radoczynne szczawy o różnym stopniu zmineralizowania, używane zarówno do picia, jak i do kąpieli, oraz okłady borowinowe leczą przede wszystkim choroby reumatyczne, narządów ruchu, układu krążenia oraz choroby ginekologiczne.

Obiekty uzdrowiskowe:

  • Dom Zdrojowy 220 miejsc
  • Słoneczko
  • Centrum Reumatologii i Rehabilitacji Goplana
  • Wacław 74 miejsc
  • Zespół Szpitali Dziecięcych w Czerniawie-Zdroju 100 miejsc
  • Willa Gracja 44 miejsc


                                     

5.1. Uzdrowisko Historia uzdrowiska

Pierwsza wzmianka o wodach leczniczych w Świeradowie pochodzi z książki berlińskiego lekarza Leonarda Thurneyssera z 1572 roku.Według legendy przebywający na terenie Świeradowa-Zdroju - dawniej Bad Flinsberg - berliński lekarz Leonard Thurneyssen, podczas spaceru zaobserwował w jednym ze źródeł leżącą martwą żabę. Początkowo nie wzbudziła ona większego zainteresowania lekarza, jednakże podczas następnego spaceru w okolice źródła za zdziwieniem stwierdził, iż żaba nie ulega rozkładowi. Zaintrygowany tym faktem napisał w swoim dziele z 1572 r. w księdze dziesiątej w rozdziale dwudziestym o świeradowskich wodach mineralnych krótką wzmiankę, wskazując na ich lecznicze właściwości. Również jest wzmianka o kwaśnych wodach mineralnych, której biją ze źródła przy wsi Fegebeutel pod wysokim lasem, pochodząca z 1600 roku z naukowej publikacji Kaspera Schwenckfeldta. W roku 1777 opublikowano we Wrocławiu w wydawnictwie Wilhelma Bogumiła Korna broszurę pt. "Publiczne Uwiadomienie Zdroiów Zdrowych lub wód mineralnych leczących na Śląsku w Kodowie, Reynercu, Altwasser, Szarlotenbrun, Salcbrun i Flinsbergu się znaydujących”. Był to dokonany przez Dawida Vogla przekład niemieckiej książeczki wrocławskiego lekarza i chemika Johanna Gotfrieda Morgenbessera, wydanej w 1774 r. nakładem Jana Fryderyka Korna, brata przyrodniego Wilhelma Bogumiła. Publikacja zawierała wyniki przeprowadzonych analiz oraz informacje dotyczące składu chemicznego wód i ich medycznego zastosowania. Z badań przeprowadzonych w roku 1783 potwierdzono to, że wody świeradowskie skutecznie leczą wiele schorzeń. W 1754 roku okryto dachem górne źródło, a w 1768 roku przebudowano górne źródło i wybudowano dom mieszkalny z 14 pokojami. W latach 1920-1930 znajdowało już się kilka zakładów uzdrowiskowych m.in. Dom Zdrojowy i Łazienki Leopolda.

                                     

6. Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

  • park
  • miasto, z XVII-XIX w.
  • willa
  • zespół willowy, ul. Asnyka 10, z 1905 r.
  • oficyna
  • dom zdrojowy – obecny budynek powstał w roku 1899 na podstawie projektu architekta Grossera w miejscu zniszczonego w trakcie pożaru Domu Źródlanego 14 grudnia 1895 r. Obiekt składa się z dwóch części połączonych halą spacerową. Dom zdrojowy jest zaakcentowany wieżą zegarową o wysokości 46 metrów. Taras przed domem zdrojowym ma ponad 160 metrów długości
  • dom mieszkalno-inwentarski, szachulcowy, ul. Pszczela 1, po 1890 r.
  • pensjonat "Eldorado”, ul. Piastowska 1, z 1904 r.
  • sanatorium "Turoń”, ul. Górska 15, z 1910 r.
  • pensjonat "Paprotka”, ul. Piastowska 5
  • hala spacerowa, drewniana o długości 80 metrów, najdłuższa na Dolnym Śląsku
  • budynek mieszkalno-inwentarski, ul. Długa 18, z poł. XIX w.
  • pijalnia wód mineralnych – sztuczna grota znajduje się przed Domem Zdrojowym
  • sanatorium "Szarotka”, ul. Zdrojowa 2, z 1900 r.
  • pensjonat, ob. żłobek, ul. Sienkiewicza 10, z 1907 r.
  • budynek "Stary Zdrój”, ul. 15 Grudnia 6, z XVIII w., pierwszej poł. XIX w.
  • zespół uzdrowiskowy, ul. Zdrojowa 2, z k. XIX w.
  • budynek mieszkalno-gospodarczy, drewniany, ul. Długa 67, z poł. XIX w.

Świeradów Zdrój – Czerniawa

  • plebania z łącznikiem galeria
  • "Czarci Młyn” wodny z systemem hydroenergetycznym i wyposażeniem, został zbudowany ok. 1890 roku. Do ok. 1951 roku młyn był napędzany kołem wodnym, jednym z nielicznych zachowanych w regionie. Wyposażenie młyna jest oryginalne, nie ulegało zmianie i jest ono typowe dla młynów gospodarczych z przełomu XIX i XX wieku
  • kościół par. pw. Podwyższenia Krzyża, ul. Główna 8, z l. 1934-37
  • dom nr 12, ul. Główna, z 1765 r.

inne zabytki:

  • łazienki Leopolda, powstały przy górnym źródle w latach 1838-1839. Budynek jest w kształcie czworoboku, przebudowany po pożarze w 1881 roku, w trakcie temu dobudowano drugie piętro. Budynek przeszedł również modernizację w roku 1908. Obecnie w budynku mieści się Centrum Reumatologii Goplana, ul. Marszałka J. Piłsudskiego 16
  • kościół pod wezwaniem świętego Józefa – został wybudowany z inicjatywy hrabiny Marii von Schaffgotsch w latach 1898-1899. Swoją nazwę kościół zawdzięcza ołtarzowi poświęconemu św. Józefowi przeniesionemu ze starej kaplicy, która tworzy integralną część obecnego kościoła. Kaplica w Świeradowie powstała już w roku 1785, poświęconą rok później pod wezwaniem św. Jana Nepomucena
  • zakład kuracji borowinowej dawniej Łazienki Marii, powstał w 1904 roku. W budynku można korzystać z zabiegów borowinowych. Znajdowało się tu 12 kabin do całkowitych

kąpieli, poczekalnia, dwie kadzie i zbiornik do parowania kory, później również kotłownia, zbiornik na wodę mineralną i pralnia parowa

  • schronisko Na Stogu Izerskim – Schronisko znajdujące się na Stogu Izerskim zostało oddane do użytku 24 października 1924 roku. Jest ono wybudowane w charakterystycznym śląsko-łużyckim stylu.
                                     

7. Turystyka

Świeradów-Zdrój jest typowo turystyczną miejscowością nastawioną głównie na kuracjuszy i narciarzy. Jest tu dobrze rozwinięta baza noclegowo-hotelowa. W mieście znajduje się bogata oferta organizowanych corocznie imprez kulturalno-rozrywkowych. Dodatkowo można wypełniać czas wolny pobytem na jednym z basenów, kortach tenisowych, terenach do jazdy konnej itp. Natomiast zimą są do dyspozycji dwa tory saneczkowe, oraz sześć wyciągów narciarskich, a także całoroczna kolej gondolowa na Stóg Izerski.

                                     

7.1. Turystyka Centrum Edukacji Ekologicznej Natura 2000 "Izerska Łąka"

Przedsięwzięcie powstało przy współudziale środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013. W centrum organizowane jest zwiedzanie dla grup zorganizowanych i gości indywidualnych.

                                     

7.2. Turystyka Ośrodek Ski & Sun Świeradów-Zdrój

Na północnym zboczu Stogu Izerskiego działa Ośrodek Ski & Sun Świeradów-Zdrój z koleją gondolowa "Stóg Izerski” o długości 2171 m i trasą narciarską/downhillową o długości 2500 m. Latem i wiosną odwiedza to miejsce tysiące rowerzystów, ponieważ znajdują się tam też ścieżki rowerowe. Każdego roku Ośrodek Ski & Sun Świeradów-Zdrój jest głównym organizatorem Bike Maratonu.

                                     

7.3. Turystyka Szlaki turystyczne

Tutaj zaczyna się, ciągnący się przez całe Sudety – Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza. Stąd też wychodzą trasy w stronę: Szklarskiej Poręby i Karkonoszy; Karłowa i Gór Stołowych. Turyści preferujący krótkie górskie wypady z przyjemnością wybiorą się trasami spacerowymi w stronę górujących nad Świeradowem Stogu Izerskiego lub Sępiej Góry, na której według legend znajdować się miała pogańska świątynia. Ciekawymi miejscami turystycznymi, w których notabene również znajdować się miały pogańskie świątynie, są Babia Przełęcz, zwana inaczej Polaną Czarownic, oraz znajdujące się bliżej wsi Kopaniec Ciemny Wądół i Sowi Kamień na zachodnim zboczu Ciemniaka.

Lista szlaków turystycznych:

  • → Świeradów-Zdrój → Schronisko PTTK na Stogu Izerskim → Polana Izerska → Przednia Kopa → Wysoka Kopa → Izerskie Garby → Kopalnia Stanisław → Wieczorny Zamek → Wysoki Kamień → Hutnicza Górka → Szklarska Poręba
  • → Świeradów-Zdrój → Zajęcznik → Świeradów-Zdrój
  • → Świeradów-Zdrój → Zajęcznik → Czerniawa-Zdrój → Dolina Czarnego Potoku → Świeradów-Zdrój
  • → Świeradów-Zdrój → Stóg Izerski → Smrek
  • → Świeradów-Zdrój → Polana Izerska → Schronisko PTTK na Stogu Izerskim → Świeradów-Zdrój
  • → Świeradów Zdrój → Stóg Izerski → Świeradów Zdrój
  • → Świeradów-Zdrój → Sępia Góra → Płókowy Mostek → Dolina Kwisy → Świeradów-Zdrój
  • → Świeradów-Zdrój → Polana Izerska → Hala Izerska → Chatka Górzystów
  • → Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza


                                     

7.4. Turystyka Mini Muzeum Szachów

To niewielka wystawa poświęcona tej grze. Można w niej oglądać zabytkowe zbiory szachownic, figur, a także literatury poświęconej temu szlachetnemu sportowi.

                                     

8. Gospodarka

Obecnie Świeradów-Zdrój opiera się głównie na turystyce Szczególnie obecnie jest dużo turystów z Niemiec głównie emerytów, stąd też w mieście można spotkać się zarówno z polskimi szyldami, jak i niemieckimi. O nastawieniu na turystykę świadczy duża liczba hoteli. W mieście głównie na obrzeżach działają również niewielkie zakłady przemysłowe m.in. tartak. W centrum znajduje się duża liczba sklepów, salonów SPA jak MedicSPA, instytucji usługowych i gastronomicznych.

                                     

9. Transport

Przez miasto prowadzą dwie drogi wojewódzkie:

  • droga wojewódzka nr 404
  • droga wojewódzka nr 361 przez Czerniawę-Zdrój

PKS Tour Jelenia Góra w roku szkolnym 2017/2018 utrzymywało wahadłowe połączenie autokarowe w dni nauki szkolnej z Gryfowem Śląskim i Jelenią Górą dojazd na godz.08:00 i powrót po 15:00 Przewoźnicy drogowi zapewniają połączenie Świeradowa z Jelenią Górą i Wrocławiem.

16 czerwca 2016 w mieście uruchomiono bezpłatną komunikację miejską. Latem 2016 łączyła ona w weekendy miasto ze Szklarską Porębą 2 połączenia dziennie, a od 5 listopada z miejscowością Nové Město pod Smrkem 4 połączenia w weekendy.

Do miasta prowadzi nieczynna obecnie linia kolejowa. Znajduje się tu również budynek dawnej stacji kolejowej, używany obecnie głównie do celów mieszkalnych i planowany do przekształcenia w centrum kulturalno-muzealne. 31 października 1909 roku została uruchomiona linia kolejowa Mirsk – Świeradów Zdrój linia D29-336. 12 lutego 1996 r. o godzinie 17.00 wyjechał ze stacji ostatni pociąg osobowy w kierunku Gryfowa Śląskiego. Do 1 stycznia 1997 do miasta kursowały pociągi towarowe.

                                     

10. Oświata

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Miejskim Zespole Szkół
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Pawła II
  • Szkoły podstawowe
  • Gimnazjum im. Ratowników Górskich w Miejskim Zespole Szkół
  • Gimnazja
  • Inne
  • Szkoła Podstawowa w Zespole Szkół Specjalnych przy Szpitalu Uzdrowiskowym dla Dzieci
  • Gimnazjum w Zespole Szkół Specjalnych przy Szpitalu Uzdrowiskowym dla Dzieci
                                     

11. Sport

  • stadion miejski
  • dwie hale sportowe w Miejskim Zespole Szkół i w hotelu Malachit
  • cztery baseny kryte
  • dwie siłownie w hotelu Malachit i w Miejskim Zespole Szkół
  • Ośrodek Ski & Sun Świeradów-Zdrój
  • SkatePark przy stadionie miejskim
                                     

12. Kultura

Imprezy cykliczne:

  • Zlot pojazdów zabytkowych IKAR
  • Koncerty w Cynamonowym Słoniu - Scena "Ucho Słonia"
  • Zlot pojazdów amerykańskich UsaShow
  • Czerwiec - Noc Kupały
  • Europejskie Spotkania Młodych Muzyków
  • Luty - Wystawa Kotów nierasowych Łąk Gór i Pogórza Izerskiego
  • Bike Maraton
                                     

13. Pochodzenie nazwy miasta

W przeszłości miejscowość miała następujące nazwy:

  • Wieniec Zdrój 1945 - jako nazwa stacji kolejowej występuje również nazwa Włyńsk.
  • Flinsberg 1524,
  • Bad Flinsberg 1782,
  • Flinssberg 1668,

Nazwa Świeradów Zdrój została nadana w 1946. Wywodzi się od imienia słowackiego świętego Świerada. Według innych źródeł ma ona związek z otaczającymi miasto lasami świerkowymi oraz źródłami wód radonowych.

                                     

13.1. Pochodzenie nazwy miasta Kontrowersje w sprawie nazwy

Nazwy miejscowości i ich części ustalane są przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który, po zasięgnięciu opinii Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, publikuje wykazy nazw oraz ogłasza ich zmiany w Dzienniku Ustaw. Tak ustalone nazwy są oficjalnymi nazwami urzędowymi. Wszystkie inne formy nazw są nazwami potocznymi.

Nazwa miejscowości Świeradów-Zdrój pisana z łącznikiem dywizem jest właśnie formą zatwierdzoną urzędowo. Forma nazwy pisana bez łącznika, tzn. Świeradów Zdrój, jest natomiast formą potoczną. Do niedawna forma Świeradów Zdrój była jednak podawana jako poprawna przez słowniki języka polskiego np. przez "Nowy słownik ortograficzny PWN”. Powstawał przez to rozdźwięk pomiędzy formą urzędową nazwy tego miasta a formą słownikową. Jednak te różnice przestały istnieć w 2004 roku. Wtedy to Rada Języka Polskiego uchwaliła, że dwuczłonowe nazwy wszystkich miejscowości z członem "Zdrój” występującym na drugim miejscu należy pisać z łącznikiem, co znaczy, że również z językowego punktu widzenia obecnie jedynie poprawną formą jest Świeradów-Zdrój.

                                     

14. Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

  • Nové Město pod Smrkem Czechy
  • Seifhennersdorf Niemcy
  • Jindřichovice pod Smrkem Czechy
  • Lázně Libverda Czechy
  • Mirsk Polska
  • Jilemnice Czechy
  • Odder Dania
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →