Топ-100
Poprzednia

ⓘ Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki



                                     

ⓘ Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki

Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki, Radiostacja Kościuszko – działająca w czasie II wojny światowej od sierpnia 1941 do 22 sierpnia 1944 propagandowa polskojęzyczna rozgłośnia radiowa podlegająca Międzynarodówce Komunistycznej, a następnie od 1943 Wydziałowi Informacji Międzynarodowej KC WKP, nadająca z Moskwy od sierpnia 1941 do 22 sierpnia 1944. Kierownikiem rozgłośni była Zofia Dzierżyńska. Rozgłośnia pozorowała nadawanie z terytorium okupowanej Polski.

                                     

1. Historia

Po ataku Niemiec na ZSRR dla prowadzenia pracy propagandowej na zapleczu wroga Komitetu Wykonawczy Międzynarodówki Komunistycznej Kominternu IKKI, w którego aparacie działał Wydział Prasy i Radiofonii, powołał redakcję radiową i 16 tajnych stacji językowych narodowych. Redakcję ogólną tworzyli funkcjonariusze Kominternu: Palmiro Togliatti Włoch, Klement Gottwald, Bedřich Geminder Czesi, Friedl Fűrnberg Austriak, Mihály Farkas Węgier. Redaktorami odpowiedzialnymi za redakcje narodowe byli: Wilhelm Pieck, G. Zinner ‒ redakcje niemieckie dwie; Klement Gottwald – redakcja czeska; Palmiro Togliatti – włoska, Zofia Dzierżyńska – polska; Dolores Ibárruri – hiszpańska; Wasił Kołarow – bułgarska; Mátyás Rákosi – węgierska; Ana Pauker – rumuńska; Urcho Kari właściwie Usko Karunien – fińska; André Marty – francuska; Václav Kopecký – słowacka; Richard Magnusson właśc. Richard Gyptner – norweska; Velimir Vlahović – serbska; Johann Koplenig – austriacka; Bruno Köhler – sudeckoniemiecka.

Siedziba redakcji mieściła się początkowo w Moskwie, a po ewakuacji Komitetu Wykonawczego Kominternu w październiku 1941 nowym miejscem nadawania była Ufa w Baszkirskiej ASRR.

Na początki 1943 stacje te formalnie włączono do Wydziału Prasy i Radiofonii. Na sekcję radiofonii Wydziału składały się redakcje: austriacka – "Austria” – redaktor Franz Schelling;bułgarskie – im. Christo Botewa i "Głos Ludu” – Wyłko Czerwenkow; hiszpańska – "Wolna Hiszpania” – Enrique Castro; włoska – "Wolny Mediolan” – Piere Allard właściwie Giulio Ceretti, Fimien Edo właściwie Eduardo D’Onofrio, Anselmo Marabini; niemiecka – "Wolne Niemcy”– Anton Ackermann; norweska – "Wolna Norwegia” – Georg Moltke; polska – im. Tadeusza Kościuszki – Zofia Dzierżyńska; rumuńska – "Wolna Rumunia” – Walter Roman; słowacka – "Za Wolną Słowację” – Stefan Reis; sudeckoniemiecka – "Niemcy sudeccy” – Rudolf Appelt; fińska – "Wolne Radio Narodu Fińskiego” – Inkeri Lehtinen; francuska – "Radio Francja” – Arthur Ramette ps. Charles Dupuis; czeska – "Za Wyzwolenie Narodowe” – Jiří Koťátko, Marie Švermová; jugosłowiańska – "Wolna Jugosławia” – Albert Dravić właśc. Duro Salai, Piotr Lazić właśc. Lazar Stefanović, Dragutin Durdev, Stanislav Samardjić, węgierska – im. Lajosa Kossutha – József Révai. Na początku 1943 w Wydziale pracowało łącznie 161 osób.

W 1943 redakcje powróciły do Moskwy.

Redakcje, podlegające Kominternowi, a po jego formalnym rozwiązaniu - Wydziałowi Informacji Międzynarodowej KC WKPb, nadawały komunikaty informacyjne do społeczeństw krajów europejskich okupowanych przez Niemcy i państw satelickich III Rzeszy, zachęcając społeczeństwa tych krajów do podejmowania walki przeciwko Niemcom.

Do 1943 rozgłośnia podlegała Wydziałowi Prasy i Radiofonii Komitetu Wykonawczego Kominternu, po jego formalnym rozwiązaniu wiosną 1943 była podporządkowana tajnemu Instytutowi Naukowo-Badawczemu nr 205 były Wydział Prasy i Radiofonii Komitetu Wykonawczego Kominternu w utworzonym wówczas Wydziale Informacji Międzynarodowej Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii bolszewików KC WKPb), który przejął zadania i struktury zlikwidowanego formalnie, ze względów polityki międzynarodowej ZSRR, Kominternu.

W redakcji polskiej pracowali komuniści polscy przebywający wówczas w ZSRR: Jakub Berman, Juliusz Burgin, Tadeusz Daniszewski, Gertruda Finderowa, Zofia Dzierżyńska, Józef Kowalski, Wacław Lewikowski, Józef Olszewski, Halina Pietrak, Stefan Wierbłowski, Leon Zieleniec. W latach 1943–1944 redaktorem odpowiedzialnym za Radiostację im. Tadeusza Kościuszki był Tadeusz Daniszewski.

Dnia 30 lipca 1944 w godzinach; 15.00, 20.55, 21.55, i 23.00 wyemitowała czterokrotnie komunikaty nawołujące ludność Warszawy do powstania przeciw Niemcom. Były one jedną z szeregu przyczyn powstania warszawskiego. Komunikat ten był powtórzeniem nadanej dnia 29 lipca przez Radio Moskwa audycji Związku Patriotów Polskich o zbliżonej treści.

Rozgłośnia została rozwiązana po utworzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego PKWN.

                                     

2. Bibliografia, linki

  • Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939-1945. T. V. Warszawa: PWN, 1984, s. 312. ISBN 83-01-04207-9.
  • Adrian Karolak, Działalność Związku Patriotów Polskich w ZSRS w audycjach rozgłośni imienia Tadeusza Kościuszki w: Przegląd Wschodnioeuropejski VIII/1 2017 s.101-122 wersja elektroniczna
  • Norman Davies: Powstanie ’44. Kraków: Wydawnictwo ZNAK, 2004.
  • Adrian Karolak, Sprawy ruchu oporu w okupowanej Polsce w audycjach rozgłośni im. T. Kościuszki w: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica 91, 2013 s. 19-30 wersja elektroniczna
  • Adrian Karolak, Kwestia reformy rolnej i powojennych granic Polski w audycjach rozgłośni im. Tadeusza Kościuszki w: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej LI 2), Warszawa 2016,wersja elktroniczna
  • Maciej Korkuć, Od udawanej przyjaźni do kamuflowanej agresji. Sowiecka radiostacja dywersyjna "im. Tadeusza Kościuszki" jako barometr polityki Kremla wobec Polski w latach 1941-1943 w: Sowieci a polskie podziemie 1943-1946. Wybrane aspekty stalinowskiej polityki represji. Red. Łukasz Adamski, Grzegorz Hryciuk, Grzegorz Motyka, Warszawa 2017 wyd.Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, ​ISBN 978-83-64486-48-7 ​ s. 33-104.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →