Топ-100
Poprzednia

ⓘ Agenor Maria Gołuchowski



Agenor Maria Gołuchowski
                                     

ⓘ Agenor Maria Gołuchowski

Agenor Maria Gołuchowski, zwany też Agenorem Gołuchowskim Młodszym – galicyjski hrabia, polski prawnik, dyplomata i konserwatywny polityk, II ordynat na Skale, kawaler maltański, minister spraw zagranicznych Austro-Węgier.

                                     

1. Życiorys

Urodził się 25 marca 1849 roku we Lwowie. Członek bardzo wpływowej w Galicji rodziny Gołuchowskich. Wywodził się z rodziny arystokratycznej, zaangażowanej w politykę Austro-Węgier. Jego ojcem był Agenor Romuald Gołuchowski, minister spraw wewnętrznych Cesarstwa Austriackiego I Ordynat na Skałce, matką hrabianka Maria Karolina Baworowska 1823–1906. Brat Adam Gołuchowski, był posłem i marszałkiem krajowym Galicji. Od 1872 roku Agenor Gołuchowski Młodszy pracował w austriackiej służbie dyplomatycznej. W 1872 roku został attaché w ambasadzie austriackiej w Berlinie. W latach 1883–1887 pracował w Paryżu jako radca legacyjny w ambasadzie austriackiej. Następnie był ambasadorem w Rumunii od 1887 do 1894 roku. 16 maja 1895 roku Franciszek Józef I powołał go na stanowisko ministra spraw zagranicznych Austro-Węgier. Jako szef austro-węgierskiej dyplomacji koncentrował swą uwagę głównie na sprawach bałkańskich. Dążył do pokojowego uregulowania stosunków między Austro-Węgrami a Imperium Rosyjskim i w stosunkach tych szukał porozumienia w spornych kwestiach. Sprzyjał mu w tym ówczesny kurs rosyjskiej polityki zagranicznej. Petersburg poprzez osobę ambasadora Piotra Kapnista dążył do traktatowego ustanowienia statusu quo w regionie. Do rosyjskich zapewnień, że państwo Romanowów pragnie przede wszystkim pokoju podchodził z rezerwą. Negocjacje w tej sprawie toczyły się zarówno w czasie wizyty cesarza Mikołaja II w Wiedniu 1896, jak i rewizyty Franciszka Józefa w Petersburgu 1897. Wykonując obowiązki szefa dyplomacji zyskał zaufanie monarchy, co pozwoliło mu pozostać na stanowisku przez przeszło dekadę.

W 1897 roku zawarto porozumienie austriacko-rosyjskie, dotyczące sytuacji na Bałkanach. Na jego podstawie ustalono, że Austro-Węgry i Rosja będą współpracować by zachować dotychczasową sytuację na Bałkanach, a jeśli okazałoby się to niemożliwe, wtedy wspólnie doprowadzą do neutralizacji państw półwyspu. Układ ten miał stanowić moratorium dla rywalizacji rosyjsko-austriackiej w tej części Europy. Podobne porozumienie zostało zawarte w 1903 roku, ale interesy między Wiedniem i Petersburgiem były na tyle rozbieżne, że rywalizacja obu mocarstw narastała. W 1901 roku interweniował u rządu niemieckiego w sprawie dzieci wrzesińskich, w 1902 podpisał traktat z Niemcami i Włochami o odnowieniu Trójprzymierza. Jako minister starał się też, zgodnie ze swoimi możliwościami, wspierać sprawę polską. W 1897 i 1900 roku zawarł porozumienie z Włochami w sprawie zachowania statusu quo w kwestii albańskiej. W trakcie pierwszego kryzysu marokańskiego wspierał politykę Cesarstwa Niemieckiego, co u cesarza Wilhelma II wyrobiło mu opinię "doskonałego sekundanta” glänzender Sekundant. W 1903 roku, przekonał Franciszka Józefa, by na zbliżającym się konklawe użył przysługującego mu prawa ekskluzywy. Gołuchowski wraz z Janem Puzyną obawiali się, że wybór prorosyjskiego kardynała Mariano Rampolli del Tindaro wpłynie na pogorszenie się sytuacji Polaków na terenie Imperium Rosyjskiego. Franciszek Józef wyraził zgodę i Puzyna zablokował na konklawe wybór Rampollego. Gołuchowski brał także udział w konferencji w Algeciras, podczas której był jedną z pierwszoplanowych postaci. Piastowanie funkcji ministerialnej zakończył 24 października 1906 roku.

Od 1875 roku, tj. od śmierci ojca, Gołuchowski Młodszy zasiadał w Izbie Panów. Od 1907 roku przewodniczył polskiej grupie w izbie wyższej. Nie zasłynął większą aktywnością na polu parlamentarnym. W czasie I wojny światowej bronił polskich interesów w swym dawnym ministerstwie i w komendzie głównej, starając się wykorzystać swoje wpływy polityczne i towarzyskie. Było to o tyle trudne, że przeciwstawiały mu się koła wojskowe, które zdobyły wówczas znaczne wpływy w monarchii habsburskiej. W 1915 r., bez powodzenia, forsował kandydaturę gen. Tadeusza Jordan Rozwadowskiego na stanowisko namiestnika Galicji. Propozycja ta została jednak odrzucona przez cesarza. Gołuchowski był także przewodniczącym Komisji Politycznej Koła Polskiego. Pod jego przewodnictwem polscy posłowie zamanifestowali swój sprzeciw wobec pokoju brzeskiego w 1918 roku. Porozumienie to otwarcie uznał za zdradę i w specjalnej deklaracji on i grupa posłów ogłosiła "wypowiedzenie zerwania związku z rządem austriackim”.

W II Rzeczypospolitej brał udział w dyskusjach politycznych, zarówno we Lwowie, jak i w Warszawie, ale podeszły już wiek nie pozwalał mu na większą aktywność. Ubolewał, że młode państwo polskie nie chce korzystać z doświadczeń, jakie zebrał w swojej długiej karierze dyplomatycznej i urzędniczej. Agenor Maria Gołuchowski zmarł 28 marca 1921 roku w swoim pałacu we Lwowie. Pochowany został 2 kwietnia 1921 roku na cmentarzu Łyczakowskim. W pogrzebie wzięli udział m.in. Karol Olpiński, Józef Haller, Walery Maryański, Stanisław Zimny, a także przedstawiciele Francuskiej Misji Wojskowej z pułkownikiem de Renty oraz mieszkańcy miasta, ziemiaństwo, delegaci instytucji państwowych i miejskich. Msza żałobna została odprawiona w archikatedrze lwowskiej. Mowę pogrzebową wygłosił Leon Piniński.

                                     

2. Wyróżnienia i odznaczenia

W kwietniu 1896 w Wiedniu został odznaczony przez cesarza niemieckiego Wilhelma II Orderem Czarnego Orła. W 1897 roku odznaczony został Orderem Świętego Huberta. Należał do Zakonu Maltańskiego. W 1897 roku odznaczony został Krzyżem Wielkim Orderu Świętego Stefana nr. 1434. Otrzymał także Order Korony Żelaznej I Klasy 1893 i Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Franciszka Józefa w 1883. 27 kwietnia 1897 roku cesarz Mikołaj II osobiście wręczył mu insygnia Orderu Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania. Był też kawalerem Orderu Złotego Runa od 1896.

Honorowy obywatel miasta Krakowa, Rzeszowa, Lubaczowa oraz Oświęcimia.

                                     

3. Rodzina

Z poślubioną w 1885 roku w Paryżu prawnuczką Joachima Murata i Karoliny Bonaparte, księżniczką Anną z Muratów 1863–1940 miał trzech synów:

  • Agenora Marię Gołuchowskiego 1886–1956, III ordynata na Skale
  • Karola Marię Agenora Gołuchowskiego 1892
  • Wojciecha Agenora Gołuchowskiego 1888–1960, polityka, senatora II RP

Od 1906 poprzez krewnych żony był spowinowacony z królem angielskim Edwardem VII.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →