Топ-100
Poprzednia

ⓘ 6 Dywizjon Artylerii Konnej



6 Dywizjon Artylerii Konnej
                                     

ⓘ 6 Dywizjon Artylerii Konnej

Dywizjon został sformowany na podstawie zarządzenia Generalnego Inspektora Artylerii i rozkazu Nr 7 Dowództwa Artylerii Konnej z 6 grudnia 1919. Na mocy tych dokumentów formująca się w Warszawie 3 bateria 1 dywizjonu artylerii konnej została przemianowana na 1 baterię 6 dak. Na stanowisko dowódcy dywizjonu został wyznaczony kapitan Michał Belina-Prażmowski z 4 dak. Dowódcą 1 baterii był por. Stanisław Kopański, a następnie por. Mikołaj Prus-Więckowski. Dowództwo dywizjonu i 2 bateria porucznika Adama Petrażyckiego formowały się w Górze Kalwarii, w koszarach baterii zapasowej artylerii konnej nr 1.

1 bateria została uzbrojona we włoskie 75 mm armaty polowe wz. 1906, niemieckie ciężkie karabiny maszynowe Maxim wz. 1908, karabinki francuskie, a później austriackie oraz wyposażona w uprzęże i rzędy austriackie.

2 bateria została uzbrojona w rosyjskie 76.2 mm armaty polowe wz. 1902, niemieckie ciężkie karabiny maszynowe Maxim wz. 1908, austriackie 8 mm karabinki Manlicher wz. 1895 oraz wyposażona w uprzęże i rzędy austriackie. Na uzbrojeniu obu baterii znajdowały się szable polskie z Fabryki Broni Siecznej Gabriela Borowskiego.

11 maja 1920 z dworca Warszawa-Wschodnia 1 bateria odjeżdża na front. 13 maja przybywa do Wilna, gdzie zostaje podporządkowana dowódcy 1 Brygady Jazdy, włączona w skład 1 dak i tymczasowo zakwaterowana w koszarach 13 pułku Ułanów Wileńskich. 17 maja bateria została przetransportowana koleją na stację Ignalino skąd pomaszerowała do wsi Pięta.

12 maja 1920 dowództwo 6 dak i 2 bateria zostały przewiezione koleją do Lwowa, gdzie zakończony został proces formowania jednostki. 22 czerwca 2 bateria przybywa koleją do Włodzimierza Wołyńskiego, gdzie zostaje podporządkowana dowódcy Grupy Operacyjnej Jazdy i włączona w skład 4 dywizjonu artylerii konnej. Dowódcą 4 dak był kapitan Michał Belina-Prażmowski, pierwszy dowódca 6 dak. 1 sierpnia bateria została podporządkowana dowódcy 6 Brygady Jazdy.

Pod koniec czerwca 1920, w koszarach na Wólce, we Lwowie, na podstawie rozkazu Nr 101/20 dowódcy baterii zapasowej artylerii konnej nr 2 rozpoczęto formowanie 3 baterii 6 dak złożonej z gimnazjalistów. Na stanowisko dowódcy 3 baterii został wyznaczony porucznik Antoni Mokrzycki, będący adwokatem. Bateria została uzbrojona w rosyjskie 76.2 mm armaty polowe wz. 1902, rosyjskie ciężkie karabiny maszynowe Maxim wz. 1910, austriackie 8 mm karabinki Manlicher wz. 1895 i francuskie szable oraz wyposażona w uprzęże austriackie i rzędy francuskie. Po trzydniowym przeszkoleniu 3 bateria została skierowana na front.

                                     

1. Dywizjon w okresie pokoju

W czerwcu 1921 jednostka została włączona w skład VI Brygady Jazdy. Pierwszym pokojowym garnizonem dywizjonu został położony na terenie Okręgu Korpusu Nr VI Lwów. Dywizjon został rozmieszczony w koszarach na Wólce. Od 20 maja 1922 oficerom i żołnierzom mogły być nadawane odznaki pamiątkowe artylerii konnej, wspólne dla wszystkich dywizjonów.

W maju 1924 dywizjon został włączony w skład 6 Samodzielnej Brygady Kawalerii, a 4 czerwca tego roku przeniesiony do garnizonu Stanisławów. Z uwagi na zniszczenia koszar i stajni w Stanisławowie przez pierwszy rok jednostka kwaterowała w okolicznych wsiach. W 1925 dywizjon zajął koszary w mieście, które w dalszym ciągu wymagały prac remontowych.

19 maja 1927 Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził datę 13 sierpnia, jako datę święta dywizjonu. Święto obchodzono w rocznicę walki stoczonej 13 sierpnia 1920 pod Radziechowem przez 2 baterię kapitana Adama Petrażyckiego. W tym samym roku zostało uruchomione kasyno podoficerskie.

1 kwietnia 1937 dywizjon wszedł w skład Podolskiej Brygady Kawalerii. Pod względem wyszkolenia fachowego dywizjon podporządkowany był dowódcy 6 Grupy Artylerii.

14 grudnia 1937 minister spraw wojskowych, gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki nadał 6 dak nazwę "6 Dywizjon Artylerii Konnej imienia generała Romana Sołtyka”.

                                     

2. Działania dywizjonu w kampanii wrześniowej 1939

W czasie kampanii wrześniowej 1939 dywizjon, złożony z trzech baterii i kolumny amunicyjnej, walczył w składzie Podolskiej Brygady Kawalerii. Jego 3 bateria udekorowana została orderem VM.

Mobilizację w dywizjonie rozpoczęto 27 sierpnia 1939 roku. Wystąpiły trudności z przydziałem odpowiedniego typu koni oraz wozów taborowych. Na przełomie sierpnia i września brygada wraz z dywizjonem została przetransportowana koleją do Wrześni i następnie zluzowała w okolicach Poznania 14 Dywizję Piechoty.

W czasie bitwy nad Bzurą pod Uniejowem 10 września spieszona kawaleria prowadziła natarcie oświetlając sobie teren reflektorami. Baterie artylerii mogły prowadzić ogień tylko na podstawie mapy. Dlatego też do pułku kawalerii wydzielono wysuniętego obserwatora. Wsparcie ogniowe natarcia, wykonane ogniem bezpośrednim było tak gwałtowne i dokładne, iż większość punktów oporu Niemców została zniszczona lub obezwładniona. Część Niemców w panice opuściła swoje stanowiska. Osiągnięto sukces taktyczny. Jednak w czasie walk bateria prowadząca wsparcie wystrzelała 219 pocisków, a więc prawie cały swój zapas amunicji.

Dekretem z 11 listopada 1966 3 Bateria 6 Dywizjon Artylerii Konnej w uznaniu czynów niezwykłego męstwa w okresie II wojny światowej kampania wrześniowa została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

                                     

3. Żołnierze dywizjonu

Dowódcy dywizjonu
  • kpt. art. Michał Belina-Prażmowski 6 XII 1919 - IV 1920 → dowódca 4 dak
  • ppłk art. dr Stanisław Pochopień 27 VIII - IX 1939
  • ppłk art. Zygmunt Kazimierz Karasiński IV 1934 - IV 1936 → dowódca 31 pal
  • ppłk dypl. Stanisław Podkowiński 1937 - X 1938 → Kurs doskonalący dla oficerów dyplomowanych przy W.S.Woj.
  • ppłk / płk art. Leon Hózman-mirza-Sulkiewicz 10 VI 1927 - IV 1934 → dowódca 4 pal
  • mjr art. Wacław Cypryszewski p.o. XI 1938 - 26 VIII 1939 → dowódca II/55 pal
  • mjr art. Karol Czichowski IV - X 1920
  • mjr / płk art. Stefan I Maleszewski 5 IV 1921 - 10 VI 1927 → dowódca 15 pap
  • kpt. art. Mikołaj Więckowski p.o. X 1920 - II 1921
Zastępcy dowódcy dywizjonu od 1938 roku – I zastępca dowódcy
  • mjr art. Zdzisław Latawiec 20 I 1923 – 16 V 1924 → dowódca 13 dak
  • mjr art. Wacław Cypryszewski 1937 - VIII 1939
Kwatermistrzowie od 1938 roku – II zastępca dowódcy
  • mjr art. Konstanty Antoni Adam Hartingh od XII 1924
  • kpt. Stanisław Leon Szewalski 1939 → dowódca oddziału nadwyżek 6 dak


                                     

3.1. Żołnierze dywizjonu Obsada personalna 6 dak w latach 1919-1920

Dowództwo
  • adiutant - ppor. Zygmunt Krzymuski
  • dowódca dywizjonu - kpt. Michał Belina-Prażmowski
  • oficer łączności - pchor. Bohdan Święcicki
1 bateria
  • dowódca II plutonu - pchor. Kazimierz Mianowski
  • I oficer baterii - por. Jan Radwan
  • dowódca baterii - por. Mikołaj Prus-Więckowski
  • dowódca I plutonu - por. Michał Zawadzki
  • szef 1 baterii - wachm. Józef Klimek
2 bateria
  • dowódca baterii - kpt. Jan Radwan od 29 IX 1920
  • szef baterii - plut. Józef Popławski
  • oficer łączności - por. Iwanow Leonidas od IX 1920
  • dowódca baterii - por. Adam Petrażycki 7 II 1919 - † 13 VIII 1920
  • dowódca I plutonu - pchor. Wacław Chomichowski
  • oficer łączności - ppor. Ludwik Ćwirko-Godycki do IX 1920
  • p.o. dowódcy baterii - ppor. Tadeusz Linsenbarth do 7 II 1919
  • dowódca II plutonu - pchor. Walerian Lewaszkiewicz
  • I oficer baterii - ppor. Adam Giżyński
  • p.o. dowódcy baterii - por. Władysław Kaliszek 19 VIII - 29 IX 1920
  • I oficer baterii - ppor. Ludwik Ćwirko-Godycki od IX 1920
  • p.o. dowódcy baterii - ppor. Adam Leśniewski 16 - † 19 VIII 1920
  • oficer baterii - ppor. Kalikst Sosnowski
3 bateria
  • dowódca ciężkich karabinów maszynowych - pchor. Bolesław Wierzbiański
  • oficer łączności - pchor. Tadeusz Decowski
  • dowódca II plutonu - pchor. Zygmunt Mianowski
  • I oficer baterii - por. Włodzimierz Czartoryski
  • dowódca I plutonu - ppor. Witold Babiński
  • dowódca baterii - por. Antoni Mokrzycki
                                     

3.2. Żołnierze dywizjonu Kawalerowie Virtuti Militari

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari:

Ponadto czternastu oficerów i dwudziestu ośmiu szeregowych zostało odznaczonych Krzyżem Walecznych.

                                     

3.3. Żołnierze dywizjonu Polegli i zmarli w 1920 roku

W czasie walk poległo trzech oficerów i jeden szeregowy dywizjonu. Kolejnych czterech szeregowych zmarło z choroby:

  • major Michał Belina-Prażmowski † 12 września 1920 Michale,
  • kanonier Antoni Błaszczak † 12 III 1920 Warszawa choroba,
  • bombardier Franciszek Łukasiewicz † 29 października 1920 Zakopane choroba,
  • kanonier Aleksander Łagowski † 26 XII 1920 Szpital Polowy Nr 307 choroba,
  • kapitan Adam Petrażycki † 13 VIII 1920 Radziechów,
  • kanonier Walenty Wilk † 6 XII 1920 Łuck choroba,
  • kanonier Jan Zagórski † 13 VIII 1920 Radziechów.
  • podporucznik Adam Leśniewski † 19 VIII 1920 Artasów, syn generała Józefa Leśniewskiego
                                     

3.4. Żołnierze dywizjonu Obsada personalna w 1939 roku

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku:

  • dowódca 3 baterii – kpt. Rudolf Joch *
  • dowódca 2 baterii – kpt. Zbigniew Seweryn Wiszniewski
  • dowódca plutonu – ppor. Bogumił Konstanty Dziedzic
  • dowódca 1 baterii – kpt. Mieczysław Płodowski
  • odkomenderowany – por. Czesław Zapert
  • oficer zwiadowczy – por. Jan Zygmunt Kazikowski
  • II zastępca dowódcy kwatermistrz – kpt. Stanisław Leon Marek Szewalski
  • I zastępca dowódcy – mjr Wacław Cypryszewski
  • oficer administracyjno-materiałowy – por. Marian Jan Litwinow
  • dowódca plutonu – ppor. Władysław Karol Chilomer
  • dowódca dywizjonu – ppłk dypl. Stanisław Podkowiński
  • dowódca plutonu łączności – por. Tadeusz Franciszek Jasiewicz
  • adiutant – kpt. Mieczysław Józef Greczyn
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Andrzej Starak
  • dowódca II plutonu – ppor. Stanisław Klim
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Marian Karpów
  • oficer żywnościowy – chor. Witold Magierski
  • dowódca I plutonu – por. Henryk Jabłoński
  • dowódca szkoły podoficerskiej – kpt. Rudolf Joch *
  • lekarz weterynarii – mjr Mieczysław Edward Zagajewski
  • lekarz medycyny – por. lek. Wiktor Tadeusz Roguski
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Jerzy Lewicki
Obsada personalna we wrześniu 1939 roku Dowództwo
  • oficer zwiadowczy – kpt. inż. Tadeusz Saryusz-Bielski
  • lekarz weterynarii – por. lek. wet. Józef Wojnarowicz
  • oficer obserwacyjny – por. Czesław Zapert VM
  • oficer łącznikowy – ppor. Tadeusz Stanisław Stauffer
  • lekarz – por. lek. Wacław Marian Krzyżewski
  • oficer żywnościowy – ppor. Gracjan Stanisław Kopczyński
  • dowódca kolumny amunicyjnej – por. inż. Leon Wiesław Lewicki
  • dowódca – ppłk dr Stanisław Józef Pochopień VM
  • oficer broni – ppor. Tadeusz Łossowski
  • płatnik – kpt. Andrzej Starak
  • dowódca plutonu łączności - ppor. Bogumił Dziedzic
  • adiutant – por. Jan Zygmunt Kazikowski VM
1 bateria
  • oficer ogniowy - por. Henryk Jabłoński
  • oficer zwiadowczy – ppor. Jerzy Stanisław Głuszek VM
  • dowódca – kpt. Mieczysław Płodowski
  • dowódca II plutonu - ppor. Stefan Ćwierzewicz, pchor. Jędrzejewski
  • dowódca I plutonu - por. Józef Ładomirski do 31.08.1939, ppor. inż. Stanisław Gracjan Kopczyński
2 bateria
  • oficer ogniowy - ppor. Władysław Chilomer, ppor. Bogumił Dziedzic od 06.09.1939
  • oficer zwiadowczy - ppor.inż. Adam Morawski
  • dowódca - kpt. Zbigniew Wiszniewski
  • dowódca I plutonu - ppor. Władysław Serwatowski
  • dowódca II plutonu - ppor. Leszek Szubert
3 bateria
  • oficer zwiadowczy - ppor. Władysław Kuryłko
  • oficer ogniowy - ppor. Stanisław Klim
  • dowódca I plutonu - ppor. Antoni Sołtys - Kulinicz
  • dowódca 3 baterii - kpt. Rudolf Joch VM
  • dowódca II plutonu - ppor. Wojciech Rychliński, pchor. Kuczyński
  • kpr. Wadas VM


                                     

4. Symbole dywizjonu

Sztandar

2 listopada 1937 Prezydent RP, Ignacy Mościcki zatwierdził wzór sztandaru 6 dak zgodny z Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach.

22 listopada 1938 we Lwowie gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki wręczył jednostce sztandar ufundowany przez społeczeństwo powiatu radziechowskiego i miasta Radziechowa.

Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone były na tarczach:

  • w prawym dolnym rogu – godło Podola,
  • w lewym dolnym rogu – odznaka pamiątkowa artylerii konnej
  • w lewym górnym rogu – wizerunek św. Barbary,
  • w prawym górnym rogu – wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej,

Na ramionach krzyża kawalerskiego znajdowały się wyhaftowane nazwy i daty ważniejszych bitew pułku:

  • na lewym – "Artasów 19.VIII.1920”,
  • na górnym – "Radziechów 13.VIII.1920”,
  • na prawym – "Korosteń 9.X.1920”
  • na dolnym – "Komarów 31.VIII.1920”,

Żurawiejki:

  • "Więcej niż na huk pioruna, – drży na widok opiekuna" ;

"Kto spod rosyjskiego znaku, – idzie służyć w szóstym daku."

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →