Топ-100

ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 182



                                               

Antropologia refleksyjna

Antropologia refleksyjna – nurt współczesnej antropologii powstały po przełomie postmodernistycznym i w istotny sposób zainspirowany postkolonializmem. Jego przedstawicielami są m.in. Clifford Geertz, James Clifford, George E. Marcus i Edward Sai ...

                                               

Antropologia rzeczy

Termin antropologia rzeczy – określa jeden z działów rozległego nurtu antropologii. Obejmuje szeroką tematykę stosunku człowieka do rzeczy, człowieka i jego relacji w stosunku do materialności, strefę symboliczną. Wszelkie wytwory ludzkie, przedm ...

                                               

Antropologia turystyki

Antropologia turystyki zwraca uwagę na różne aspekty turystyki. Próbując porównać ją do innych zjawisk, turystyka to forma mobilności. Jednak nie każda forma mobilności jest turystyką. Często turystykę porównać można do migracji, niemniej różni j ...

                                               

Antropologia wizualna

Antropologia wizualna – subdyscyplina antropologii kulturowej zajmująca się interpretowaniem wizualnej części kultury oraz wykorzystywaniem rysunku, malarstwa, fotografii, filmu i innych form wizualnych, w badaniach z zakresu antropologii kulturo ...

                                               

Antropologia zaangażowana

Antropologia zaangażowana – gałąź antropologii, rozpatrywana często w ramach antropologii stosowanej. Uważa się, że nie można precyzyjnie określić przedmiotu badań antropologii zaangażowanej. Trudności wynikają już w wieloznaczności słowa "zaanga ...

                                               

Artefakt (antropologia)

W antropologii i socjologii kultury artefakt oznacza przejaw funkcjonowania danej kultury. Wyróżnić można: artefakty fizyczne. artefakty behawioralne, artefakty językowe, Dla antropologa kultury i socjologa szczególnie ciekawe będą te spośród art ...

                                               

Badania terenowe

Badania terenowe – wszelkie badania z zakresu nauk społecznych, w których badacz "rusza zza biurka” i przeprowadza swój projekt w analizowanej społeczności. Badania terenowe powszechnie stosowane są w antropologii i socjologii, a także teorii org ...

                                               

Brak tożsamości rodzajowych

Brak tożsamości rodzajowych – rzeczywista lub teoretyczna cecha kulturowa, właściwa jednostkom lub społecznościom, które nie wytworzyły, nie otrzymały albo zrezygnowały z identyfikacji rodzajowych – tożsamości opartych na rozróżnieniu płci biolog ...

                                               

Charakter narodowy

Charakter narodowy – konstrukt teoretyczny, opisujący względnie trwałe właściwości i dyspozycje psychiczne powtarzające się w obrębie danego społeczeństwa oraz ich regularność. Teorie związane z tym pojęciem zazwyczaj koncentrują się wokół dwóch ...

                                               

Cyberantropologia

Cyberantropologia – gałąź studiów skupiająca się na związku pomiędzy ludźmi a technologią współczesną, rozwija również obszary w których antropologia i technologia nakładają się na siebie. Gałąź ta jest stosunkowo nowa dlatego nazewnictwo jest ró ...

                                               

Cywilizacja

Cywilizacja – poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowania środowiska naturalnego i nagromadzeniem instytucji społecznych. Stanowi ona najwyższy p ...

                                               

Czam

Czam – w języku tybetańskim oznacza taniec. Rytualny taniec tybetański, który wykonują w klasztorach odpowiednio wyszkoleni mnisi lub lamowie, podczas którego pokazywane są świeckiej publiczności wyobrażenia bóstw wzywanych w czasie medytacji. Wy ...

                                               

Czas (antropologia)

Czas – miernik trwania, jest w antropologii jedną z kluczowych wartości tożsamości kulturowej, kształtujących życie jednostki i zbiorowości, do której ta przynależy, oraz ich stosunek do świata. Ma charakter wartości zinterioryzowanej uwewnętrzni ...

                                               

Czas wolny

Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Czas wolny dziecka – okres, który pozostaje mu po wypełnieniu obowiązków szkolnych, domowych, czynności organiza ...

                                               

Człowiek marginesu

Człowiek marginesu – osoba żyjącą na krawędzi dwóch lub więcej kręgów kulturowych, z których żaden nie definiuje w pełni jej tożsamości. Koncepcja została wprowadzona przez Roberta Ezrę Parka 1926 i rozwinięta przez Everetta Sonequista. Uczestnic ...

                                               

Dezurbanizacja

Dezurbanizacja – proces polegający na spadku liczby ludności miast w obszarach metropolitalnych oraz aglomeracjach, któremu towarzyszy rozwój oddalonych od nich małych miast. W demograficzno-strukturalnym modelu cyklu życia miejskiego Leo van den ...

                                               

Dobra kultury

Dobra kultury – termin ten jest rozmaicie interpretowany, w zależności od tego, jak dany badacz rozumie pojęcie kultury. Jeśli uważa on za kulturę całokształt materialnego i niematerialnego dorobku ludzkości, wówczas do dóbr kultury zaliczy zarów ...

                                               

Dysonans kulturowy

Dysonans kulturowy – konflikt treści kulturowych, oczekiwań, sposobów myślenia, stylów konsumpcji. Każda jednostka znajdując się w nowym otoczeniu lub kraju odczuwa dysonans kulturowy z powodu różnic kulturowych pomiędzy danym regionem lub krajem ...

                                               

Dystans publiczny

Dystans publiczny – jeden z dystansów personalnych. Przyjmuje się, że o dystansie publicznym możemy mówić wtedy, gdy rozmówcy kontaktują się w odległości większej niż 360 cm. Badania pokazały, że gdy odległość pomiędzy osobami wynosi powyżej 30 m ...

                                               

Emic i etic

Emic i etic – para terminów stworzona przez Kennetha L. Pikea; w szerszym znaczeniu emic oznacza badanie danej kultury od strony jej użytkowników, etic zaś z pozycji zewnętrznego obserwatora.

                                               

Enkulturacja

Enkulturacja to naturalny, bezbolesny proces ponadpokoleniowego, świadomego i nieświadomego nabywania kompetencji kulturowych, tworzących system wartości danej grupy społecznej, przez uczestnictwo w danej kulturze. Pojęcie to jest bliskie pojęciu ...

                                               

Etnocentryzm

Etnocentryzm – postawa ujawniająca się przy zetknięciu z innymi kulturami, polegająca na uznawaniu własnego narodu lub grupy etnicznej za szczególnie wartościową oraz na wywyższaniu własnej kultury, którą traktuje się jako miernik w ocenianiu inn ...

                                               

Etnodizajn

Etnodizajn – nurt we wzornictwie przemysłowym, propagujący łączenie elementów rękodzielnictwa i wyrobnictwa ludowego ze współczesnymi trendami. W zależności od wariantu może być cytatem z kultury ludowej umieszczonym w nowym kontekście, wplatanie ...

                                               

Etnofarmakologia

Etnofarmakologia – dyscyplina naukowa zajmująca się badaniem biologicznych właściwości produktów wykorzystywanych w ramach medycyny ludowej. Przekazy medycyny ludowej wykorzystywane są jako źródło hipotez badawczych. Ich testowanie odbywa się zgo ...

                                               

Etnografia muzyczna

etnografia muzyczna – dziedzina nauki zajmująca się badaniami nad muzyką tradycyjną, oraz muzyką cywilizacji pozaeuropejskich. Głównymi zadaniami etnomuzykologii są badania struktury muzycznej utworów oraz kontekstów, w których utwory są wykonywa ...

                                               

Etnonauka

Etnonauka – kierunek badawczy antropologii kulturowej, dążący do opisywania systemów poznawczych różnych kultur przy stosowaniu formalnych procedur i na podstawie danych uzyskiwanych z oryginalnych kontekstów kulturowych, przede wszystkim językow ...

                                               

Etyka w antropologii

Etyka w antropologii - jeden z obszarów refleksji antropologii kulturowej, stanowiący nieodłączny element procedury badawczej. Obejmuje namysł m.in. nad relacjami osób, wpływających na kształt spotkania etnograficznego - a więc kontakty między ba ...

                                               

Europocentryzm

Europocentryzm – praktyka i postawa, świadome lub nie, stawianie europejskich rozwiązań, problemów, kultury czy wartości wyżej niż te z innych kręgów kulturowych. Europocentryzm jest wariacją na temat etnocentryzmu, wyjątkowo wpływową z powodu je ...

                                               

Folklor środowiskowy

Jest to zjawisko węższe od kultury środowiskowej, to część zachowań kultury danej społeczności, z których każda jest ponadto normalnym uczestnikiem kultury ogólnonarodowej, subkultur stanowych i regionalnych. Pod folklorem środowiskowym kryją się ...

                                               

Forma strukturalna

Forma strukturalna - termin w etnologii używany przez Alfreda R. Radcliffea Browna, odnoszący się do uogólnień opartych na obserwacji struktury społecznej; im bardziej jego pojęcie struktury społecznej stawało się konkretniejsze niż u innych bada ...

                                               

Hellenistyka

Hellenistyka, grecystyka – nauka o kulturze i języku Grecji starożytnej, jak i Grecji współczesnej. Nazwa "hellenistyka" pochodzi od słowa "Hellada", które w języku greckim znaczy "Grecja". Z kolei samo słowo "Hellada" pochodzi od Hellena, mitolo ...

                                               

Heterarchia

Heterarchia to sieć elementów o tej samej pozycji w strukturze horyzontalnej, sile i władzy, posiadających wspólny cel. Heterarchia może być odrębna, lub też częścią składową układu hierarchicznego. Często, na danym stopniu hierarchii występuje u ...

                                               

Hierarchia

Hierarchia: ustanowienie ważności stanowiska albo władz urzędowych, służbowych lub kościelnych np. hierarchia kościelna, stopnie wojskowe. kolejność rzeczy, zagadnień od najważniejszych do najmniej ważnych.

                                               

Hierarchia potrzeb

Hierarchia potrzeb, piramida Maslowa – sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych, do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu niższych.

                                               

Homo faber

Homo faber – pojęcie z antropologii oznaczające człowieka wytwórcę, twórcę, człowieka pracy. Przeciwstawiany jest homo ludens – człowiekowi zabawy i deus faber – Bogu twórcy.

                                               

Honor (etyka)

Honor – pojęcie dotyczące moralności i obyczajowości. Występuje w skali jednostkowej i społecznej w określonym czasie i na określonym terytorium.

                                               

Idee elementarne

Idee elementarne - pojęcie wprowadzone do etnologii przez ewolucjonistę Adolfa Bastiana na oznaczenie idei wspólnych wszystkim ludziom, bez względu na kontekst kulturowy, w którym funkcjonują. Nigdy nie występują w stanie "czystym", lecz przejawi ...

                                               

Inicjacja

Inicjacja występuje w następujących znaczeniach: obrzęd przejścia na kolejny, wyższy poziom wtajemniczenia, rozpoczęcie czynności, procesu działania zob. inicjalizacja ceremonia przyjęcia nowego członka inicjacja seksualna – rozpoczęcie współżyci ...

                                               

Instytucja (antropologia)

Instytucja - zespół dążeń ludzkich mających na celu zaspokojenie określonych potrzeb. Według Bronisława Malinowskiego instytucja składa się z Idei, Środków, Personelu i Formy.

                                               

Koczownik

Koczownik – także nomada, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierzą ...

                                               

Koewolucja genetyczno-kulturowa

Koewolucja genetyczno-kulturowa – hipoteza sformułowana przez Charlesa J. Lumsdena i Edwarda O. Wilsona, zgodnie z którą ewolucja biologiczna i kulturowa wzajemnie na siebie oddziałują i napędzają się. Sformułowanie tej hipotezy było jednocześnie ...

                                               

Konflikt kulturowy

Konflikt kulturowy – wrogość, niechęć lub walka pomiędzy oddziałującymi na siebie zbiorowościami o odmiennych kulturowo sposobach życia, przeważnie wynikających z miejsca pochodzenia. Podczas konfliktu kulturowego pojawia się efekt obronny, zagro ...

                                               

Konwergencja kulturowa

Konwergencja kulturowa – teoria sformułowana przez niemieckiego etnologa Adolfa Bastiana, prezentująca możliwość powstawania podobnych wytworów kultury materialnej i cech kulturowych w różnych regionach świata. Powodem jest podobieństwo natury lu ...

                                               

Krąg kulturowy

Krąg kulturowy – w etnologii termin oznaczający obszar występowania jednego lub więcej cech lub elementów kulturowych, niekoniecznie ze sobą powiązanych.

                                               

Królobójstwo

Królobójstwo – zabójstwo króla, władcy, osoby stojącej na czele jakiejś społeczności. W określonych okolicznościach było czynem legalnym ujętym w ramy ceremonii, mającym charakter sakralny.

                                               

Ksenofilia

Ksenofilia – bezkrytycznie manifestowana otwartość i sympatia wobec wszystkiego, co odmienne w danej kulturze.

                                               

Kultura monochroniczna

Kultura monochroniczna – kategoria kultury określana w kontekście postrzegania czasu. Jest definiowana przy pomocy opozycji do kultury polichronicznej. Pojęcia kultury mono- i polichronicznej stworzył Edward Hall. Kultura monochroniczna cechuje s ...

                                               

Kultura polichroniczna

Kultura polichroniczna – kategoria kultury określana w kontekście postrzegania czasu. Jest definiowana przy pomocy opozycji do kultury monochronicznej. Pojęcia kultury mono- i polichronicznej stworzył Edward Hall. Czas polichroniczny charakteryzu ...

                                               

Kulturem

Kulturem – jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, że dzięki niej można zrozumieć specyfikę danej społeczności narodowej, etnicznej lub regio ...

                                               

Ludyczność

Ludyczność – cecha literatury pięknej polegająca na jej zdolności do zaspokajania potrzeby rozrywki. Jest główną cechą kultury masowej. Funkcję tę realizują różne dzieła i gatunki takie jak bajka, farsa, komedia, melodramat, satyra itp.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →